پهڕینهوه
ئهم کۆمهڵهیه شهش کورته
چیڕۆکی لهخۆی گرتووه.
چیڕۆکهکان له نێوان ساڵانی 1990 تا 1992
نووسراون.
تایپ کراوهو چاوهڕوانی چاپکردنه.
ثــــــةرِيــــــنةوة
زؤرتان ناميَنىَ
بخزيَنة نيَو ئةو دؤلَةى كة دةتان طةيةنيَتة سةرثردة بازةكة ، كونةلووتةكانت
دةزوريَنةوة, بةهةردوو ثةنجةى دؤشاو مذةو
ئةسثىَ كوذةى دةستى راستت، ثيَستى لووتت دةخوريَنىَ و ضةندجاريَك تةكانى ثىَ دةدةيت ، بةلاَم هيَور
نابيتةوةو ليَشاوى ثذمين زياتر تاو
دةسيَنىَ. دةسةسرِةكةت دةردةهيَنى و بة
تووندى دةيطريتة لووتتةوة. زؤر لة خؤت
دةكةيت تا ريَطرىلىَ بكةيت،كةضى لة ناكاو دةنطى ثذمينةكةت ئةوانى ديكة دةسلَة ميَنتةوة. ريَبةر
هةلَويَستةيةك دةكا : -"
كورِينة بىَ دةنطى، ئةو
شويَنة ترسناكةى باسم دةكرد ئيَرةية !،
ليَرةوة دةربازبين ترسمان ناميَنىَ ".
كاتيَ طويَت لةو
رستةية دةبىَ، ئةو وشانة لة ميَشكتدا دةزرنطيَنةوة كة بةرلةهاتن ثىَتاندةلَىَ : " تا دةطةينة
دؤلَةكة مةترسييةكى ئةوتؤ لة ريَطةدا نية ، هةركة لة دؤلَةكة نزيك بووينةوة، دةبىَ بةثاريَز هةنطاو هةلَطرن, نابىَ ورتةشتان ليَوة بىَ .
جارى واهةيةلةنيَوةرِاستى دؤلَةكةدا كةمين دادةنيَنةوة، هيَندى جاريش ديَنة
سةرثردةكة، لة بيرتان نةضىَ, دةبيَ لةثةرِينةوةدا وةك سويَسكةبن .. ثةرِينةوةو
ونبوونتان ثيَكةوة بىَ ، ضونكة سةنطةرةكةى
سةرلووتكةكة راستةوخؤ ثاسةوانىثردةكةية .
ئةوةش بةماناى ئةوةنية خؤتان بشيَويَنن .. هةروةها خوانةخواستة ئةطةرليَشمان قةوما ئةوا
بةرزاييةكةى دةستةرِاست شويَنى بةيةك
طةيشتنةوةمانة ..".
لة وكاتةدا ئةوةى لةثيَش تؤوة دةمى لة بنا طويَت
نزيك دةكاتةوة :-" دةلَيَن تا مانط دةكةويَتةثشت هةور ، لةجيَطةى خؤتانةوة
دانيشن !.تؤش سةرت بةرز دةكةيتةوة . ثةلَةهةوريَك لة ئاسمانى شاخةكةى
بةرانبةرتانةوة دةيةوىَ ضارؤطةكةى لةبةر
رِوناكى مانط رابخات و وةك بةكرؤكة ضيتر
ريَطة نةدات تريفة لووتكةو قةدثالاَن رامووسىَ. بةضاوى زةق سةرنج دةدةيت و لىَى ورد دةبيتةوة، ئةوسا
هيَدىهيَدى لةنيَو بيرةوةريةكانت دةتويَيتةوة :{شةويَكى نووتةك و ئةنطوستة ضاوة.
تؤ هةميشة لةشةوانى تاريكدا ذووانى لة طةلَدا دةطريت. شةو راشكاوة. تؤش هيَدى
هيَدى ذيَردادةطةرِيَت و لةثةرذينى ديوارةكةوة
هاوديو دةبيت و بةئةسثايى
دةخزيَيتة نيَو حةوشةكة. دوايى بةرةولاى ثةنجةرةكة دةكشيَيت، دوو جار
نووكىثةنجةت لةشووشةكةى دةدةيت .( ئةظين )
يش ضاوةرِيَتة، بةهيَواشىثةردةكة دةترازيَنىَ. دلَت دادةخورثىَ ... ضاوةكانت ئةبلَةق دةبن. مانطى
ضواردةت لةثشت هةورانةوة سةردةرديَنىَ،
ئةوسا زؤر لةسةر خؤ ثةنجةرةكة دةكاتةوة .
لةسةرةتادا
كةتازة ئاشقى ئةو بوو بووى، ئةوةندة رِووى ثىَ نةدةدايت ،بةلاَم تؤ تاوت
سةندبوو، وازت لىَ نةدةهيَنا و لة
تاريكةشةوانا بةدةورى مالَةكةيان
دةخولايتةوة. ضةندين جاريش نامةت بؤ
هةلَداية ذورةوة. ناهةق نةبوويت هةواى خؤشةويستى لة كةللةى دابوويت, ئؤقرةت لىَ هةلَطيرا بوو. لةنامةكانتا رازى
دلَت بؤ ئاشكرا دةكردو ضةندين جاريش بؤت دةنووسى" وازت لىَ ناهيَنم
،بةلَيَنيَكةو دةبىَثيَت بطةم، يا دةبىَ تؤش خؤشمت بوىَ، يان لةسةرتؤ وةك كابراى
لةبازارِى دةكوذريَم ". هةر ضةندة ئةو وةرامى نةدةدايتةوة، بةلاَم تؤ زياتر سوورتر دةبوويت و
كؤلَت نةدةدا. لةو ريَطةيةدا ئازارو
دةردةسةريت ضيَشت ، داركارى كرايت، ئةوسا ليَت تيَطةيشت و بؤى ئاشكرا بوويت. ئيتر واى ليَهات جارجارة
قسةت لةطةلَدا بكات ..دوايى كارطةيشتة ضاو ضاوانىَ و ذووان طرتن. ضةند جاريَكيش ذووانى لةطةلَدا طرتبووى ، بةلاَم هيَشتا هةر بةتةواوى ليَت دلَنيا نةبوو بوو، ثىَى دةطووتى
: + دةترسم وةك ئةوانى ديكةم بةسةربيَنى و نةتوانى بةرطةى طوشارى ئةستوور بطريت و بةتةنيا جيَم بهيَلَى !. بةلاَم تؤ سو يَندت بؤ
دةخواردو لىَى دةثا رِايتةوة. كرِنوشت بؤ دةبرد,
دةنوزايتةوة ، ثةيمانت ثىَدةدا : - يا بؤمنى ، يابؤ مردن، باوةرِبكة وازت لىَ ناهيَنم و بةتةنيا جيَت ناهيَلَم ..
جطة لةمنيش كةسيَكي تر نةبوةو نية كة بةرِاستى ئةظيندارو سووتاوى
تؤ بىَ. من بة بىَ تؤ بوونم نية !. بةو
بةلَيَنانة باوةرِت ثىَهيَنا . دوايى نيَو باخضةى حةوشةكةى ئةوانتان كردة ذووانطة
. لة تاريكةشةوان ثاريَزت وةردةطرت وخؤت دةهاويَشتة حةوشةكةيانةوة، دووجار نووكى
ثةنجةت لة شووشةى ثةنجةرةكة دةكووتى ... كراسيَكى ئاو دامانى سثى
لة بةر دةكردو دةهاتة دةرةوة . هةميشة ئةو طولَةسوورةشى لة زولَفى دةدا كة لة
طراوى يةكةميةوة بؤى بةجىَمابوو. كةضىتؤ هةر جارىَ بضووبايت طورزىَ هةتاوت دةضنى و
بةديارى بؤت دةبرد. ئةويش شادمان دةبوو، زةردةخةنة لةسةر ليَوةكانى دةرِذانةوة. لةوكاتانة
تامةزرؤييت زيَدةتر تاوى دةسةندو بؤ تاقة رِاموسانيَك ثةرؤش و ثةرؤشتر دةبوويت،
بةلاَم ئةو ثىَى دةطووتيت : + ماضت نادةمىَ ، ئةطةر فيَرة دةست بازى و ماض و مؤض
بوويت، ئةوا رِازى
عيشقت بة تالَ دةبيَتةوة ،دلَكران مةبة
ئةويان هةلَدةطرين بؤ شةوىثةردة. ئةو قسانةى هانيان دةدايت تا زياتر هةولَ بدةيت و
ضى زوترة شةوى ثةردة نزيك بكةيتةوة . تا سالَ و مانطيش لة سةريةك كؤدةبوونةوة ،
ئةويش ئةوةندة هؤطرت دةبوو, خؤشى دةويستى . ثشتى ثىَ دةبةستاى و طةش بينتر دةبوو .
كةثةنجةرةكة دةكاتةوة، ئةو طولَة سوورةى
دةستت دةبينىَ كة بة ديارى بؤت هيَناوة . ئاهيَكى قولَ هةلَ دةكيَشىَ و بةضاوى طومانةوة ليَت دةرِوانى. فرميَسك لة ضاوةكانى قةتيس
دةبن، بةلاَم باوةشى دلؤظانيت بؤ دةطريَتةوة . كةضى تؤ لة جيَطةى خؤتةوة دةبيتة
دارتةليَكى داضةقيوو, قسةت بؤ
ناكريَت. زةق زةق سةرنجى شةرمةزارى لىَ
دةدةيت. دواى ماوةيةك بىَ دةنط بوون ،
رووت تىَ دةكات: +ئؤغرت خيَر !،من
لةسةرةتاوة لةو رؤذة دةترسام .
-
تاوانى من نةبوو ،ئةوةى لةتوانامدا هةبوو كردم ، بةلاَم ...!!,
+ نةمدةزانى
ئةمجارةشيان دةستخةرِؤ دةبم ، نةمدةزانى طولَيَكى سوور دوا يادطارت دةبىَ !.
-
من لة بيرت ناكةم ،ضونكة تؤم لة
دوو تؤوى دلَمدا هةلَطرتووة ..
+ بةلاَم من لة ئيَستاوة فةرامؤشت دةكةم !، ضونكة كةساني ديكة هةن كة
دةيانةوىَ دلَداريم لة طةلَدا بكةن .. من طةشبينم ، رؤذيَك دىَ زةماوةند دةكةم
..!!.}.
لةوكا تةدا هاورِيَيةكةت ئةوةت لة طويَدا دةضرثيَنىَ :-"
خيَراكة ،هةورةكة مانطى داثؤشى. تؤش
رادةضةنيت و سةرت بؤ ئاسمان بةرز دةكةيتةوة. ئاسمانيَكى تاريك ، هةورةكةش
خةريكة دادةبةزيَتة سةرشاخةكةى بةرانبةرتانةوة ,
دةيةوىَ لووتكةو قةدثالاَن لة
هاميَز بطريت. ئةوسا بةئةسثايى هةنطاو
هةلَدةطرن و يةكةيةكة لة ثردةكة
دةثةرِنةوة ، بةلاَم كاتيَ تؤ قاضت دةخةيتة سةرى، بة ثردى يادطارةكانتدا
دةثةرِيتةوة :{برووسكةيةك بؤمةفرةزةكةتان ليَدةدريَ . دةبىَ بةزووترين كات بطةرِيَنةوة شويَنى دياريكراو. وةرِىَ
دةكةونةوة . شةو درةنطانيَك دةطةنة سةر رووبارةكة. رِووبار ملاومل هاتووة, كةستان لة خؤى رانابينىَ بةباسكة مةلة
بثةرِيَتةوة . رِاويَذ دةكةن ، دوايى برِياردةدةن كة بةسةر ثردةكةدا بثةرِنةوة, بةلاَم مولَطةكةى نزيك ثردةكة بؤتان لة
بؤسةداية. ئيَوةش بة ثانةدزة لىَى نزيك دةبنةوة، ئةوسا هةلَمةتى بؤ دةبةن و هةلَى
دةتةكيَنن, دوايى دةسكةوتةكان كؤدةكةنةوة, دةثةرِنةوة ئةوبةرىو بةخيَرايى ريَطةكة
دةثيَضنةوة . ضةندين هةورازو ملةشاخ دةبرِن
كة رِوناكى ضراى ئاواييةكةتان لىَ وةديار
دةكةوىَ، فةرماندة هةلَويَستةيةك
دةكا :- كورينة ، ئيتر مةترسى نةما ، تازة ئةطةر بيَنة دواشمان, ناتوانن
خؤيان لة قةرةمان بدةن . ئةوسا ضةند هةنطاويَك لةئيَوة دوور دةكةويَتةوة و دوطمةى بىَ تةلةكةى دةطوشىَ
:" دةستكةوت بيست ثارضة ضةكى جؤراو جؤرة، كوذراو بريندار نةزانراوة، ئيَمةش يةك طولاَلَة سوورة}.
هةر وةكو
ثيَتان طوترابوو ، بة خيَرايى دةثةرِنةوةو بىَ ثسانةوة
توولةريَيةكة دةثيَضنةوة . ضةندين هةورازو
قوتةشاخ دةبرِن، روناكى طلَؤثى شاريَكتان لىَوةديا ر دةكةوىَ كة جطة لة ريَبةر
كةسى ترتان ناوةكةى نازانىَ، يةك دوانيَكتان ثةنا لة يةكترى دةكةن و سيطارةكانتان دادةطيرسيَنن، هيَشتاسيطارةكانتان
تةواو ناكةن , زةلاميَك
دةطاتةلاتان
و بةطةرمى ضاك و ضؤنى لةطةلَ
ريَبةردا دةكا. نةختيَك بة ضثة دوو يةكتر
دةدويَنن.ريَبةر هةلَدةستيَتةوة :
-
كورِينة ئيتر مةترسى نةماوة ،منيش دةطةرِيَمةوة. ليَرةوةكاك (م) دةتانبات و شةش حةوت شةوى ديكةش لة سيَ يةمين سنوور دةتان ثةرِيَنيَتةوة .
9/1990
ورميَ
تــــــــف
بة حةزو خؤشةويستى
جارانةوة ئيَشك دةطريت. ميناى ثيَشوو
ضةكةكةت دةطولَمدا دةرِازيَنى, سةرنجةكانت
بة طةرووى تفةنطةكةتةوة بؤ نيَو دةرياى ئةطةرو ثرسيا ر شؤرِدةكةيتةوة. لةقولاَييدا
هةموويان لة يةكتر دةئالَيَن. سةرى ثةيظ و
رِستةكانت بؤ لة يةكتريةوة طرىَ نادريَن. ناتوانن وةك هةميشة سترانى بؤ ثيَشةوةو سروودى سةركةوتن بضرِن. وشة خةماويةكان
لاوكيَكى حةزين دةهؤننةوة. ثةنجةى دةستةكانت
ثةى بةثةيظة داغكراوو برذاوةكان نابةن. ثيت
و وشةكان دةنيَو هزرتدا ميَروولة دةكةن. خؤيان لةيةكتر
دةخشيَنن .ثةرِو بالَيان لىَ دةرِوىَ، زمانيان
طؤ دةطرىَ . بةويَنةى هةنطى
دةرثةرِيوو شةلَغةت ليَدةدةن، داتدةثؤشن . حةزو ئارةزووةكانى رابردووت دةكرِيَنن
.تفرى قرِيَذة رِةقةكان لادةبةن، خويَنيَكى ئالَوودة سةردةردةكا. نووكى ثةنجةكانت
بة شلةيةكى مةيلةورِةش تةرِ دةبن ، سةرسام دةبى،
قةرةمات دةتطرىَ . رةنطةكان لة يةكتر جياوازن .ئةو دووجارةى كة بة طوللةى دوذمن ثيَكرابوويت ، دلَؤثةخويَنةكان
رةنطى خؤيان لة طولاَلَة سوورة وةرطرتبوو، دةبريسكانةوة.
دةتطوت ساواىثيَنةطرتوون، بزةيان دةهاتىَ و طاطؤلَكيَان دةكرد. ئةمجارةيان درةخشان
نين, لة شويَنى خؤيانةوة وشك دةبنةوة.
بؤنيَكى ناحةز بةدواى خؤيانةوة جيَدةهيَلَن . دةمارةكان هيَلَنجيان ديَتىَ و دةيانةوىَ برِشيَنةوة. لة ناخةوة حةز
بةخويَن بةربوون دةكةى. موولوولةكان
هةلَدةبةزنةوة ، ئؤقرة ناطرن و دادةنيشنةوة.
شةوةكة تاريكى لىَ هةلَدةقولَىَ، ضرِدةبيَتةوة.
ديمةنى تؤو تفةنطةكةت بةيةكةوة بؤية دةكات ، تؤ دةنيَو طةرووى ئةودا بؤرِابردوو دةطةرِيَيتةوة ،
رِابردوو باهؤزيَكى سةرهةلَطرتووة،
طرِت دةدات، دةتخوليَنيَتةوة، دةنيَو
دةفرى يادطارة تالَةكان داتدةنىَ، دةتجؤشيَنى , بيرةوةريةكان بلَق بلَق لة بالاَى
حةزو ئاواتةكانت دةردةضن, رِؤحى باوكت لة
نيَو كفنيَكى سثيةوة ، لة سةر بالَى بيرة
وةريةكانةوة سةر دةرديَنى :"
بةرلةوةى هاورِيَيةتى تفةنط بكةيت ، ضيرؤك و داستانةكانى تفةنطة شكاوةكان
بخويَنةوة . لة طةرووى هةنديَكيانةوة
كةرِوو دةرِوىَ !. هةنديَكيان دووضارى
ملةخرِىَ ديَن .. زمانى هةنديَكيان
شةقارشةقار دةبن .. هةنديَكيان
دادةرِزيَن و خويَنى رِةش دةرِذيَنتةوة.
+ من
ثيَويستم بة ئامؤذطارىو رِيَنويَنى كةس نية . من دلَنيام كة ئاسؤى دوارِؤذى رووناك لة لوولةى ضةكةوة طزنط دةدا .
باوكت ثرِ دةبىَ، توورِةيى لة ئيَسكةكانيةوة
دةردةبىَ، ثةنجةى شايةتمانى بة نيشانةى
هةرِةشة بةرز دةكاتةوة :-" تفةنطى بىَ رِامان و هةلَويَست , سيَدارة بؤ خؤى و خاوةنةكةى هةلَدةبةستىَ ، طؤبةند دةنيَتةوة ، رِووبارى ثةشيمانى و شةرمةزارى
وةبةرهةم ديَنىَ .. باشتر واية لوولةكةى
طرىَ بدريَت ".
كزة بايَكى سارد بلَقى بيرةوةريةكانت دةتةقيَنىَ
وبضوكت دةكاتةوة. شةرم فةروةيةكى ئةستوورو كولَكنة, خؤى لة جةستةت دةئالَيَنىَ، داتدةثؤشىَ . دةتةوىَ لة
جةستةتا دوورى بكةيتةوة ،ثاريَزطارى لة خؤت
دةكةيت،بة ويَنةى ئاوقات زمانت دادةرِسىَ:-" لةثيَناو سةربةرزى و
بةختةوةرى ئةم خاك و طةلة هاوسةريَتى ضةكم هةلَبذارد !،. هةناسة دريَذةكانى خؤم تيَكةلاَوى هةنسك و طريان كرد.لة ماضة طةرمةكانى ليَوةكانى ئةوةوة فرضكم بة خؤزطةو
حةزاكانيةوة دةطرت، لة سةماى بةذنى ئةوةوة
وانةى هةلَثةركىَ فيَر بووم.. طورزة تيشكى ئارةزووةكانم رِؤشناييان لة ضاوةكانى
ئةو وةطرت .. هةناسة طةرمةكانى ئةو
بوونة هةورو بارانى سؤزو دلؤظانيان بةسةر درةختى تةمةنم داباراند و طةورةيان
كردم ......". هةست بة ناكامى بةرطرينامةت دةكةيت .ثاساوةكان لة
يةكتر هاويَر دةبن و مالَئاوايى لةيةكتر دةكةن . دةتةوىَ خؤت كؤبكةيتةوة و
لة نيَو هةناوى تاريكة شةودا ضةخماخة بدةيت. حةز بةرِاونانى ترس و
طومان دةكةيت، بؤ رِاونانى هزرة ثةرتةوازةكان، جاريَكى ديكةش
سةرنجةكانت بؤ قولاَيى طةرووى تفةنطةكةت بةردةدةيتةوة . ديوارى طةرو بةخشتى جؤراو جؤر هةلَضنراوة . سثى، زيوين ، رةش و
ضلَكن ، لةطةلَ خشتة سثيةكاندا خنضةى
سميَلاَنت دىَ. لة ثالَ زيوينةكاندا بالَ دةطرى و بةويَنةى ثةثولةى بالَنةخشين سةما
دةكةيت، كاتيَ بة رةش و ضلَكنةكانيش دةطةيت، ئاضةرِةى مؤرو سويَر دةتكيَنةوة، مةلاَشووت دةبىَ بة لاستيكى طرذ ، ويَك ديَتةوة ، طةرووت حةيرانى تنؤكة ئاويَكةو بة دوايةوة غار دةدات. تنؤكة ئاو لاسايى شوان
هةلَخةلَةتيَنة دةكاتةوة. لة بةر دةمتةوة بالَة فرِة دةكات, دةنيشيَتةوة ، دةلةنطىَ و ورد ورد
هةنطاوان دةهاويَذىَ ، دةستت ثىَى ناطا ت، لة نيَوان مرازو نامرازيدا لة سةرسنط راتدةكَيَشىَ،
ديمةنةكانى شةوى رِابردووت ثيَدةفرؤشيَتةوة. ئةو رستانةت تيَ دةطريَتةوة كة
قوربانيةكة لةذيَر ثيَتى رِادةخست.
"- مةمكوذة هةردووكمان هاوشارين . لة قوتابخانة هاو ثؤل بووين . ئةو شةرِة سةطة
سةركةوتن و ذيَر كةوتنى نةطةرةكة. ئاكام
هةردوو سةنطةرةكة لةيةك هاوكيَشة
دا كورت دةبنةوة. ئيَمةش زةرد هةلَدةطةرِيَين و شةرمةزارى دةتكيَنينةوة, براوةو دؤرِاو
بةيةكةوة ضالَ دةكريَن ....".
قورِطت وشكتر دةبىَ . تنؤكة ئاو
قاتيةو دةتةوىَ بة دلَؤثة زاميَكى دةروون
تةرِى بكةيتةوة . زام توورندى دةبىَ و بؤ قولاَيى دوورتر رِادةكات، بة دواى خؤيةوة درِك و ضقلَى تيذ
تيذ دادةنيَتةوة . تؤ لة ناخةوة بة سةر
ضقلَة وةريوةكان ثةلدةكوتى . درِكة ضاو سوورو ضقلَة نينؤك بزمارةكان تيَت رِؤدةضن، بريندارت دةكةن . تا برينةكان زؤرتر دةبن ، تيَنويَتى طةورةتر دةبىَ. مةرط
نزيكتر دةبيَتةوة. تاريكايةكةش ئةستوورو خةستر دةبيَتةوة. طةرووى تفةنطةكةت تونيَليَكى دريَذى نيَو تاريكستانى
شةختة بةستووة, سةرنجةكانت هةلَدةخليسكيَن
و خؤيان بؤ ناطيريَتةوة . دةتةوىَ سةرنجةكانت ثشيلة ئاسا ضرِنووك طير بكةن و خؤيان بة ديوارى تونيَلةكة بطرنةوة ، بةلاَم بىَ شةنط و هيَز ليَبرِاون، خلؤر
دةبنةوة و دةنيَو كورةى هاوارو ثارِانةوةى
قوربانيةكةى دويَنىَ شةو دةكةون . ثةرو بالَيان هةلَدةكروزىَ و رِووت
دةبنةوة. رِستةيةكى سةر برِاوى شةوى رِابردوو خؤى بة ضاملغى سةرنجيَكتةوة
شؤرِدةكاتةوة:-" مندالَةكانم ساوان، بىَ باوكيان مةكة ، ذيانى سيَويَتى
ثرِذان و دةردى هةتيووى طرانة، دايكم بة
بيَوةذن كؤشى منى ثيَطةياندووة ،تؤ بة كةلة رِة قى مةمبرِةوة ". طةرووت بيابانيَكى وشك و برنطة . دةيةوىَ
ئةو دلَؤثة ئاوانةى كة دويَنىَ
شةو لة خؤرِاوة دةرثةرِيبوون ، ئاوطةلة ببوون، بؤسةر ليَوةكانت بطيَريَتةوة
، بة نووكى زمان ماضيان بكات و بة هةست بيانليَستةوة، دلَؤثة ئاوة رِاكردووةكانى دويَنىَ شةو بةسةر
سةرتةوة برك دةكةن، لةويَنةى ثةلَة
هةوريَكى ئاسمانى مانطى طةلاويَذ هةلَمى
طةرم دةثرَذيَنن، تينو ترت دةكةن. دةرونت هاوارى لىَ بةرز دةبيَتةوة ، ناخت وشك و
برينطتر دةبىََ. ثيَستت طرِ دةكرىَ و تفرة سثية سويَرةكان دةسووتيَنىَ، لالغاوت دةليَسيَتةوة.
زمان ثنتكة سويَرةكان
رِادةكيَشيَتةوة. ئةوان فيشةكى ضروكنين قورِطت ئاطر دةدةن و دةرونت بة جؤشتر ديَنن، رِؤحى باوكت لة سةر بالَىئةو ثةلَة هةورة
طرِطرتووانةى كةبةسةر سةرتةوة ضةرخةيان
كردووة, خؤيا دةبىَ :- " ئةى نةمدةطوت ضةكى
بيَرِامان سيَدارة بؤ خؤى و خاوةنةكةى
هةلَدةبةستىَ ؟! . ئةمجارةش
ثيَتدةلَيَمةوة، هةموو ئازار و ذانةكان لة هةلَويَستدا سارِيَذ دةبنةوة . تةنيا
يةك هةلَويَست و بةس !.
تؤ لة ئاوزينط دايت
و هاوكيَشةكةت بؤ ناخويَندريَتةوة ،
باوكت ليَت دةهرى دةبىَ ، كوندةى توورِة
بونى خؤى لة تف داطرتووة ، بة سةر تؤوة هةلَيدةرِيَذىَ ، تؤش
تفة ليضةكان هةلَدةطريتةوة و طةرووى وشكهةلاَتووتى ثيَتةرِ دةكةيتةوة ، دةروونت بة تفة قورِسةكان ثاراو دةكةيتةوة . دوايين
تؤثةلَة تف لة نيَو
دةمتدا خرِ دةكةيتةوة ، بة هةموو هيَزتةوة بة طةرووى تفةنطةكةتةوة شؤرِى دةكةيتةوة،
هةلَدةستيتةوة ، تفةنطةكةت بة دةستة رِاست بةرز دةكةيتةوة. تاتوانات هةية رِايدةوةشيَنى و لة خؤت دوورى دةخةيتةوة.
هةست رِادةطريت ، خؤى بة تاشة بةردةكان
دادةدات. طويَت لة دةنطى شكانى دةبىَ.
ضةكدارةكان هةموويان لة ثرِخةى خةودان . لالغاوةكانيان بةويَنةى ميزلَدان ثرِ
دةكةن و بةتالَيان دةكةنةوة . تؤش هةناسةى ئؤخةى هةلَدةكيَشى و بة
هيَواشى بةرةو مالَ دةطةرِييتةوة .
17 /5 / 1994
هةوليَر
ديـــــــــــــــــدار
دةتطوت ، ئةطةر بطةرِيَيتةوة كراسى خةم دادةكانم
و زولَفة ئالَؤزو شيَواوةكةم شانة
دةكةم . دةتطوت : ئةطةر بزانم كةى دةطةرِيَيتةوة ، هةميسان دةم و ضاوم بة
سابوَنى حةلةبى
دةشؤم و ديَمةوة ثيَشوازيت . دةتطوت : ئةمجا رةيان ثةردةى شةرم لة
رِوو لادةدةم و بةبةر ضاوى هةمووانةوة باوةشت ثيا
دةكةم و ماضت دةكةم ، دةتطوت : ئةطةر ئةمجارةيان دةستم بتطاتىَ
قؤلَ لة قؤلَت هةلَ دةكيَشم و بىَ باكانة لة شةقام و شويَنة طشتييةكاندا دةسوورِيَنةوة . برِيا وابوو ليَو بخةينة
بان ليَو و بة رِاموسان طةلاَو لقى
دارةكانى طلَكةند بذميَرين .. دةتطوت : سيَبةرى دارةكان دةكةينة طةوزطةو تا درةنطى شةوىَ لةثةسيَوى داركاذةكانا لة
هاميَزى تؤدا دةخةوم ، تؤ بؤ خؤت بةليَنت
دابوو ئةطةر بةيةكدى بطةينةوة ،
زةماوةند دةطيَرين و خيَزانيَكى خنجيلانة ثيَك دةهيَنين . لة
نامةيةكدا بؤتنووسى بووم :" لةرؤذى ئازادى دا
نةبىَ ، بالَندة ئاسا هيَلين سازناكةين و خؤلةيةكدى
هةلَناسوين و دةنوك لة نيَو دةنوكى
يةكتريدا ناشارينةوة ". داوات لىَ كردبووم ، كاتىَ كة
دةطريَيتةوة، لة جياتى ضةثكةطولَ ،دةبىَ طورزىَ هةتاوم بؤ بضنى . داوات لىَكردبووم ئةطةر دةطةريَيتةوة
، دةبىَ لةطةلَ كازيوةيةكى بةهارى وة ذوور بكةويت .
(مريةم) ةكةم ، ئةورؤذانةى ئاواتمان بؤ دةخواست و بةرةو ثيليةوة
دةرِؤيشتين ئةوا ضادرى خؤى هةلَداوة و جؤللانةى بةختةوةرى بؤ سازكردووين . بةلاَم
وا ثىَ دةضىَ ثةيمان و بةلَيَنةكانت ئاوة ذووركردبيَتةوة . ئاخر ئةوة دانة رؤذيَكة
طورزىَ هةتاوم بة دةستةوة طرتووةو لة بةر دةرطةدا رةق راوةستاوم .. كةضى
تؤ دةرطةم لىَ ناكةيتةوة . ئةوة دانة رؤذيَكة بة ويَنةى
شيَخ رةزايى لةم ساكة طؤرةدا . دةف ليَدةدةم و طؤرانى سؤفيانةت بؤ دةضرم. بةلاَم
تؤ نةطوىَى بؤ هةلَدةخةيت و نة لة كةليَن و درزانةوةش سةرنجم
لىَ دةدةيت . ئاخر بؤ دةبىَ ئيَستاشم هةر ضاوةرِوانى و ئاوات خواستن بيَ !؟.تكا
دةكةم هةر تةنيا جاريَك بة تيلةى ضاو تةماشام بكة .ئةوتا من لةخؤشيانا بالَم
طرتووةو طةرِاومةتةوة بؤ سةردةمى هةرزةكارى .. بؤ ئةو دةمانةى كة بؤ نيطايَيكت
شةوو رؤذم بة ئةنطوست دةكردةوة . ئةوةتا دوورى و ئاوارةيى طلَوَرةى خؤى
هةلَويَزنيوةو منى لة بةر دةم تؤدا رِواندووة. ئاخر لةهزرى كىَ
دابوو من بةلاويَتى بة ديدارت شادببمةوة ؟!. من هةرطيز تؤم لةبير نةكردبوو .
رؤذانى تاراوةطةش بيرم دةكرديةوة ، بةلاَم ض بيركردنةوةيةك
!!.. بة تاسةوة دةضوومةبةر ئاويَنةكةم ، كةضى ئةو مرِؤى لىَ دةكردم و داهاتووى
رةشى ثيَشان دةدام . منيش بة نيَو ضاوةكانيدا شؤرِدةبوومةوة: (ثيرةميَرديَكى كةنةفت
و ئازار طةستوو،طؤضانيَك دةكاتةثالَهيَزى قاضةكانى و
ضاويلكةيةكى ئةستوور دةكاتة ضاو .. جانتايَيكى رةشى
طةورةى ئاوات هةلَدةطرىَ و بةثةلةبةنيَو سالاَن تيَدةثةرِىَ . بةلاَم قاضةكانى
هةنطاوى لىَ كورت دةكةنةوة . ثاشان هيَدى هيَدى بةرةو طةرِةكى
تةيراوة دادةكشىَ .. رادةوةستىَ
و ضاو دةطيَرىَ . لةمولةو ثرسياردةكاو نيشانةيان بؤ هةلَدةدا ، مخابن كةسىَ نية
ئاطرى دلَى ئاو ثذيَن بكا و سيَبورى بداتةوة . منالَةكان ضةقاوةسوون و فيكةى بؤ
لىَ دةدةن، طةنجةكان ليَوى لىَ هةلَديَنن ، ثيرةكانيش بةكةمىَ
حةوسةلَةوة : " نايناسين !. بؤخؤت دةزانى كة طةرةك ثرِ حةشامات
بووة و
مؤنجةى دىَ ".
سةرةرِاى
ئةوةش ئةو هيوا برِ نابىَ و تيراساكةى دريَذتردةكاتةوة .. هةردةرِواو
ثرسياران دةكا .. ثاش قةدةريَك لة بةردةم ثيرةذنيَكى سالاَن خواردوو دةسةنطريَتةوة
. ثيرةذن وةها داضؤرِاوة كة دةلَيَى لة ئاويَ ضووة ، لةسةر كؤسثةى دةرطةيةكدا هةلَتروشكاوةو
لة بةرانبةر تيشكى خؤرةتاودا خؤيهةلَخستووة . ثيرةميَرد لة بن
طةرديلة بينةكانةوة بازنةى ضاوةكانى فراوانتر دةكا ، ئةوسا ليَوةكانى لة يةكتر
هاويَر دةبن : " ئةرىَ خوشكة ، جاران مالَى سؤفى حةسةنيَك لةم طةرةكة
بوو ، تاقة كضيَكيان هةبوو، ناوى (مريةم ) بوو ثىَ يان دةطوت : مرة ".
ثيرةذن ثيَلوةكانى هةلَديَنيَتةوة . دةستيَكى دةكاتة كةثرؤكةى ضاوةكانى و لىَى ورد
دةبيَتةوة .. لةوكاتةدا ثيرةميَرد رستةكةى تةواو دةكا : "
دةبىَ
لةم طةرِةكةدا مابن ؟!". قةدةريَك طوىَ
هةلَدةخةن .. ثيرةميَرد بؤ وةلاَم و ، ثيرةذن بؤ زياتر وةسف كردن .. دوايى ثيرىَ لىَ ى دةثرسىَ : +"ضيت
لىَيان دةوىَ ؟!". ثيتةكان موضرِكيَكى تاسةدارن
و دلَى دةكةن بةجؤنيةيةكى قوولَ و دةيكوتن .. دوايش هةموو طيانى
دةهةذيَنيَتةوة و ليَوةكانى دةكات
بةشيَرةيةكى ووشة ثرِذيَن.." ميوانم و لةدوورةوة
هاتووم ، من برازى سؤفى حةسةنم" . ئةم رستةية بؤخؤى
زةنطيَكة و لة نيَوميَشكى ثيرىَدا دةست بة زرنطانةوة دةكا ، بةلاَم ض زرنطانةوةيةك
؟!.زرنطانةوة ميلى تةمةن بؤ دواوة دةطيَرِيتةوة :{
وةك ئيَستا سالاَنى دوورو دريَذى نةذماردووة و لةسةرةتاى خؤناسينيةتى ، جامىَ ئاو
بؤجواميَرى ئامؤزاى ديَنىَ . هاوينى هةوليَر طةرمةو هةناوى جواميرى وةجؤش هيَناوة
و هةناوى ضى ، مةنجةلَيَكى دانووى وةكولَ هاتووة . جامة
ئاوةكةى لىَوةردةطرىَ .. دوو ثةنجةى طةرم
و سارد لة يكترى دةخشيَن ، كضة سوور هةلَدةطةرٍِىَ و طةرم دادىَ، شةرم
بةخيَرايى ثةلامارى دةدا و ثاشا و ثاش رادةيكشيَتةوة ، دلَيشى رةنط لةكةذاوةيةكى
لةرزؤك وةردةطرىَ و جؤللانة سازدةبىَ . جواميَر هةست بةشلَةذانى دؤتمام دةكا ،
بةخيَرايى ئاوةكة هةلَدةقورتيَنىَ و لالغاوةى دةليَسيَتةوة . ئةوسا زؤر بةتاسةوة
بةضاوى طةشى ئايندةوة سةرنجى ليَ دةدا .. ضاوةكان يةكانطير دةبن،بةلاَم
بةرطةى جةنط ناطرن و بةهيَواشى دادةكشيَنة خوارىَ و لةزةوى رِؤدةضن . جواميَر
باخؤشترة ، سةراو و دةراوى زؤرترديوة ،هةربؤيةش دةتوانىَ بةطورجى جلَةوى بينايى
بطريَتةوة و بىَ دةنطى رِاونىَ : ـ"شلَةذانى ناوىَ !،
لة دوورةوة هاتووم و بة دةستى تؤنةبىَ تيَنويَتيم ناشكىَ !،ئةم
ثةيظانةناتوانن هيَورى بكةنةوة ، سوثاى شةرم طةمارِؤى داوة و ترسيَكى تؤقيَنةرى
لةدلَدا ضاندووة . بةلاَم جواميَر باخؤشترة و سةرا و دةراوى زياتر ديوة ، دةيةوىَ
دلَنةوايى بكا : "تؤ كضى سؤفىحةسةنى ، منيش
برازاى سؤفىحةسةنم !. كضة لةمةبةستى ئةم رستةيةى ثسمام دةطات ..زؤرجاران دايكىثيَى
طوتوة "ثيَشينان دةلَيَن : دؤتمام وثسمام حةنجةرو كالانى
يةكترن ".جواميَر جاريَكى ديكةش ئةم رستةية دةلَيَتةوة :من
برازاى سؤفى حةسةنم!".ثيرىَ سةرهةلَدةبرَىَ و
ثرسياريَكى ديكةى لىَ دةكا : + برازاى كام سؤفى حةسةنى ؟!.ثيرةميَرد سةر
بادةدا حةوسةلَةى بةرسظى نية ، ضونكة لةباتى وةلاَم ، ثرسيارىلىَ دةكرىَ ، بؤية
بةتامسارديةوة نيشانةكة دريَذتردةكاتةوة :
ـ سؤفىحةسةنى بةيتار
..ثيرىَ لةوة زياتر خؤى بؤ ناطيرىَ و يةك ثىَ هةلَدةستيَتةوة ، كةضى طريان دةيةوىَ
هةوكى بكوذىَ و دةرطةى دواندنى لىَ دابخات ، بةلاَم لة طريان بةهيَزترة
وبةربةستةكان رِادةمالَىَ :
+جواميَرطيان ئةمة
تؤى ؟! .. بؤوات ليَهاتووة ..من مريةمم}. مريم طيان : ئاويَنةكةشم
وةك بةختى من رةشيبن بوو .. هةرطيز بة ميَشكى دانةدةهات بةلاويَتى بةديدارت
شادببمةوة ، بةلاَم دلنيا بووم كة لةبيرم ناكةيت و دةستبةردارم نابيت . دةمزانى
ئةطةر قذى سثيت هؤنيَبيَتةوة ضاوةرِيَم دةكةيت .. هةميشة ئةو رستانة لةميَشكمدا
دووبارة دةبوونةوة كة لةنامةكةدا بؤت نووسى بووم "ئةطةر
ذيانم سةرتاثا لة ضؤل و بياباندابىَ ، ئةطةر ئاسمان ثيَخةو وزةوى رايةخم بىَ ..
ئةطةر سةرماى زستان هةلمَقرضيَنىَ و طةرماى هاوين ئيَسكم هةلَوةشيَنىَ .. طةر سةدهيَندةي تر دوورت بخةنةوة ، من
هةر تؤم خؤشدةوىَ و هةر بةئاواتى ديدار و بةيةكطةيشتنةوة دةذيم ، ضونكة دلَنيام
منت خؤشدةوىَ ". ئاخر مريةم ، تؤبؤخؤت ئةم وشانةت دةخستةسةر دلَم ..
ئيَستا خةريكة شيَت دةبم ، ضونكة نازانم
ضلَؤن ئةو بةلَيَنانةت لة ذيَرثيَ ى ناوة ..هةرطيز باوةرِم نةدةكرد بيَمة
لاى تؤو دةرطةم لةروو دابخةيت !.لةباوةرِى كىَ دابوو .من لةبةر دةرطةى داخراوى
تؤدا رابوةستم !. ئةدى بؤخؤت نةتدةطوت : ئةورؤذةم لةخوا دةوىَ كةتؤ بطةرِيَيتةوة و
منالاَن هةوالَم بؤبيَنن و بلَيَن : باجى مريةم ئةوة جواميَرة هاتةوة !.ئةى
نةتدةطوت مذدانة دةدةم بةوكةسةى كة بةر لةهةموان هاتنةوةى تؤم ثىَ رِابطةيةنىَ ؟!
. جاران كةدةهاتية ديدةنيم زؤرت شايى بة تفةنطةكةم دةهات .رانك ضؤغةكةى منت
لةبةردةكردو تفةنطةكةت دةكردة شان و دةبواية ضةند ويَنةيةكت بؤ بطرم . بةئاهيَكى
قولَةوة ثيَت دةطوتم : + جواميَر طيان ، ئةطةر لةبةر دايك و باوكم نةبىَ هةرئيَستا
ناطةرِيَمةوة و لةتةك تؤ ضةك هةلَدةطرم.
منيش بة نيمضةتوورِةيى يةوة ، ثيَم دةطوتى : ـ ناضارىية ، ئةطةرنا كةيفم بةضةك و
طوللةناية ، نازانم كةى ئيَمةش وةكو خةلَكانى ديكة فيَرى شيَوازةكانى ديكةى خةبات
دةبين !. تؤ وات دةزانى لة ذيانى شاخ و ثيَشمةرطايةتى هةرةسم هيَناوة ! دلَنةواييت
دةكردم و هانت دةدام . من دةمويست تيَت طةيةنم كة ضةك هةموو شتيَ نيية . نيازم بوو
ضةكت ثيَبناسيَنم و دةمطوت "
ضةك بؤ كوشتنة ،مةرجيش نية كىَ دةكوذرىَ !. هةر ثةلةثيتكةى
بطوشرىَ ، ئةويش شتيَ رادةطوشىَ.خؤ
ئةطةر تاشةبةرد و لقةداريَك زامار بكات،ئةوا ئةركى خؤى
بةجىَ طةياندووة . كىَ دةلَيَ: ضةك هاورَيَىَرؤذى تةنطانةية ؟! ، ئةى بؤ نالَيَن :
ضةك دوذمنى ئاسوودةيىية !. بةتايبةت ئةو طوللةيةى لةهةناوى تفةنطيَكى بىَئاطا ريَ
بطرىَ ئةوا بىَ سىَ و دوو ئاسؤيةكى روون لَيَل دةكا".كاتىَ وام ثىَ دةطوتى
، واتدةزانى نيازمة ثشوىَ بدةم . زؤر جاران بؤ دلَطةرم كردن ثيَم دةطوتى : ـ
دلَنيابة لةم كاروانة دانابرِيَم ، بةلاَم تيَدةكؤشم رِةوتى خؤى بطؤرِىَ ، بؤئةوةى
زووتر بطةينة جىَ ". تؤ هةميشة باوةرِت بةمن هةبوو
، تؤ كة هةميشة لةقسةكانى من ثشت راست بوويت بؤضى لة مةبةستم نةدةطةيشتى !. تؤ هةر
سوور بوويت و دووبارةت دةكردةوة :
+ هةلَديَران
بةواتاى مردن ، ثياو بكوذرىَ بةلاَم ضةك فرِىَ نةدات .
خؤتؤ سوورِ دةتزانى
من كاروانةكة جىَ ناهيَلَم، ئةى بؤضى بةو رِستانة نيطةران
دةبوويت !.
هةميشة كةضاوت
بةضةك دةكةوت و باسى ئازايةتى تفةنطت بؤ دةكرا ، طةز طةز بالَت دةكرد، تةنيا
ئةوجارةيان نةبيَت كة باسى شةرِةكةم بؤ طيَرِايتةوة . ديَتة بيرم رِةنطت
هةلَبزرِكا و ةثةشؤكاويةوة ليَت رِوانيم ، منيش بؤتم طيَرِايةوة :
((دوذمن ليَبرِاوانة دريَذةى بة هيَرشةكةى خؤي دةدا . وةك طورطى دةم خويَنى
ليَهاتبوو . دةطوت سويَنديان خواردبوو
بةدةست بمان طرن . ئةطةرضى ئيَمة نةمان دةكردة نامةردى و لةكوشتنيان سلَمان
نةدةكردةوة
. ئةوةىسةرى قوت
بكردبايةوة ريَذنةيةكمان تيَدةطرت . بةلاَم ئةوانيش وازيان نة دةهيَنا .
ئاومان تةواو بوو
بوو . فيشةك بةرةو كؤتايى دةضوو . كةضى هيَرش نةدةثسايةوة . زؤر جارى ديكة شةرِم
ديتبوو ، بةلاَم قةت وةك ئةمجارةيان نةترسابووم . طوللةى ثيَكورِةبوون ، دووان
دةكوذران ، ضوارى ديكة دةهاتن . دةيان لىَ دةكوذرا ، بيستى ديكة تاويان دةدا .
بةسةر لاشةى كوذراوةكانيان هةنطاويان هةلَدةهيَنايةوة و ثيَشرِةويان دةكرد . ئوميَدم
لةخؤم دانابوو .مةرط سةرةتاتكىَى لةطةلَ دةكردم . منباكم بةمردن نةبوو ، ضونكة كة
دةستم دايةضةك مةرطى خؤم هةرزان فرؤش كرد ، بقةلَكو خةمى تؤم بوو .دةمطوت
ئةطةربكوذريَم ، ئيدى دنيالةخؤى حةرام دةكا و سةرىسثى دةهؤنيَتةوة . لةدلَةوة خؤم
دةدواند (( خؤزطة ثيَم بطوتاية ئةطةرمن شةهيد بووم ، لاويَكى ديكة بكابةهاورِازى
)) ضةند جاريَك بةميَشكم داهات بةهاوسةنطةرةكةم بلَيَم : ـ ئةطةر تؤدةربازبوويت ،
راسثاردةىمن بطةينةدةزطيرانةكةم و ثىَى بلَيَ : دةيطوت باثرسةم بؤدانةنىَ و جلى
رةش نةثؤشى .. تكام واية بيرلةوة بكاتةوة ئاطردانمان كويَرنةبيَتةوة !. نةمدةتوانى
ئةم وشانة بدركيَنم . سلَم دةكردةوة ، نةمدةويست ئةويش تىَبطات كةمن ترسم لىَ
نيشتووة و شةنطىشةركردنم نةماوة . شةرِكةزؤرطةرم بووبوو ، منيش بةيةكجارى دةستم
لةخؤم شووشتبوو ، بةنائوميَديةوة ئاوريَكم لةهاوسةنطةرةكم دايةوة ، بةلاَم ئةو
وةهاسىَرةىطرتبوو كةهةر ئاطاى لةمن نةمابوو ، يةك دووجار ويستم خؤمى بؤ ئاشكرابكةم
، بةلاَم نةكرالةو كاتةدا تفةنطةكةى راوةستا. ئاورِيَكىليَدامةوة، بةلاَم
ئاورِدانةوةيةكى ئاسايىنةبوو هةزار واتاى شاراوةى لةطةلَ خؤيدا هةلَطرتبوو ،
بةئةسثايى ثىَى طوتم: جواميَر ضةند فيشةكت ماوة ؟! لةطةلَ قسةكةيدا رِاضةنيم و،
مردن لةبةسينطم ضادرى خؤي هةلَدا. نةمدةزانىضةندفيشةكم ماوة ، خؤكاتىئةوةش نةبوو
بيان ذميَرم .. بةدةنطيَكي نيوة نووساوةوة طوتم: هيشتاضةند دانةيةكم ماوة ..
بةخيَرايى ثرسيةوة : ـ زؤريان كةم ؟. لةمةبةستى تىَنةطةيشتم . وةمزانى داوا دةكات
دةستى ثيَوة بطرم. بةلاَم ثيَش ئةوةى من بةرسيظىبدةمةوة. طوتى : ـ درضونمان
مةحالَة !، ئةطةرتؤدةرضويت ئةم كاغةزةى ناوطيرفانم بؤمالَةوة رِةوانةبكةوة ،((
دةستى خستةسةرطيرفانىكراسةكةم )). دوايىداوى ليَكردم كةبيكوذم ،نةبادابةزيندوويى
بكةويَتةدةست دوذمن . هةموومان دةمانزانى ديلىض مردنيَكى ثرِئازارو سوكايةتىية .
ئةمةزياترنةترةىثىَ بةردام . ضؤن دةمتوانىهاوسةنطةرى خؤم بكوذم !. نانةخيَرهةرطيز
بةقسةيم نةدةكرد . كارىوام لةدةست نةدةهات . كاتىَ زانى نايكوذم ، داواىليَكردم
هةرتةنيايةك فيشةكى بدةمىَ تاخؤى ثىَ بكوذىَ . نةخيَر ئةوةشم نةكرد . ضؤن فيشةكى
دةدةمىَتاخؤى بكوذيَت !. ئةطةرضى لةطةرمةى مشت ومرِدابووين ، بةلاَم ناوةناوة
طوللةيةكم بؤشؤرِدةكردةوة . طوللةيةك هيضى نةدةطةياند ، بةلَكو شايةدبووين كةى
طوللةيةك ثةلاواذمان دةكاتةوة . هةردووكمان هيوابرِ بووبووين ، بةلاَم هيَندىَ جار
ريَكةوت دةورىخؤى دةنويَنىَ . ئيَمة لةو ساتةدذوارةدابووين كةدةستةيةك ثيَشمةرطةى
ئازاطةيشتنة هانامان . طةيشتنىئةوان شةرِةكةى طةرمتركرد .دوذمن دةيويست ثيَش
خؤرئاوابوون سةنطةرةكة وةربطريَتوة . خؤش بةختانةهةولَةكانى بىَ سوودبوون و ،
خؤريش هيَدى هيَدى ((كشاية خوارىَ ، ئيَمةش هةلَساينةوة و مالَئاواييمان
لةسةنطةرةكة كرد . ضةند هةنطاويَك دوورنةكةتبووينةوة كة طوللةيةكى ويَلَ لةويَنةى
زةنطة سوورةيةكى توورِة لةنةرمايى رِانةى ضزاند )) . كاتىَ ئةم رِووداوةم بؤ
طيَرِايتةوة ، تؤزيَك سةنطرايتةوة و سلَت لةضةك كردةوة .
كةسةيرىبرينةكةشت
كرد راجفريت . برينةكة لةثيَشةوةكونيَكى باريك بوو . بةلاَم لةدواوة
وةهاهةلَيتةكاندبوو كةهةر لةدةمى ثشيلةيةكى توورِة ئةضوو وابزانم ئةوبةسةرهاتةى من
وانةيةكى باش بوو يؤخؤت سوودت لىَ وةرطرتبوو . لةقلَيشانةوى شاريش بةثاريَزةوةهةنطاوت
هةلَهيَنابؤوة . ضونكة يةكيَك بوويت لةوانةى كةهيَرشتان بردة سةر طرتووخانةكان .
ناهةقتان نةبوو ، زؤربةتان ئازارى زيندان و طرتوخانةكانتان ضةشتبوو .دةتانويست
ضىزوترة دةرطائاسنةكان بشكيَنن و زيندانةكان لةباوةش بطرنةوة ئةوسالَةى
كةتؤلةزيندان بوويت ، هةستم بةشةرمةزارى و نيطةرانى دةكرد ، ضونكةتةنياتاوانت
ئةوةبوو كة دةزطيرانى من بوويت ، تؤلةسيَتى من طيرابوويت . تامةزرؤى هةوالَىتؤبووم
. لةوسةرو بةندة دابوو كةهاوسةرى هاورِيَ يةكهاتةلامان و هةوالَى تؤى بؤهيَنام .
بةزةردةخةنةيةكةوةثىَى طوتم : +كاك جواميَرتؤدةزطيرانت هةية نةوةك طةمة !، بةزيَرِ
هةلَى بكيَشى هيَشتا هةركةمة . بةتاسةوة طويَم بؤهةلَخستبوو ، دةتوانم بلَيَم
طويَم لةترثةى دلَيشى دةبوو .. ئةويش ثيَناو ثيَى هةلَدةطوتى : + بة ( مريةم) يان
طوتبوو .. يان دةبىَ بيهيَنمةوة ، يان شووبةيةكيَى ديكةبكةيت ، ئةويش ثىَى طوتبوون
: من ناتوانم بيهيَنمةوة ضونكة بةقسةىمن ناكات ، ئةمةش ريطة، فةرموو بؤخؤتان
دةزطيرى بكةن : شووش بةهيَض كةسيَكتان ناكةم ، ثياو و قؤندةرة !!. ئةم ثيَهةلَدانة
دلَطةرمىكردم ، وشةكانت خةلاَتى سةرفرازى بوون و طةزطةز بالايان ثيَكردم !.دةزانم
رؤذانى زيندانت لةبيرنةكردبوو ،بؤية لةطةلَ دةسثيَكى قلَيشانةوة ضويتةثالَ ئةوانةى
كةهيَرشيان دةبردة سةرطرتوخانةكان . تادونياماوةميَذوو هةلَمةتى شيَرانةتان
دةطيَرِيَتةوة . لةضةند ضةركةيةكى كةرتدا ثاسةوانةكان ضةك كران .
ئةوثاسةوانانةىكةجاران درِةندة ئاسا رِةفتاريان لةطةلَ زيندانيةكان دةكرد ، ئةوان
زؤرلةرزؤكانة بةضؤك داهاتن و لةذيَرثيَ ياندا ثلَيشانةوة .(مريةم) ة كةم
ئةطةرئةوكاتةطوللةيةك سوور رةنطى بكردايت لةسويَت دانةدةبووم . بةلاَم
كةشارثاككرتيةوة و هةناسةى ئازاديت هةلَمذى خويَن رِذان بؤضى ؟!. من تيَ ناطةم ،
بؤضى شةوضوبويتةسةربان !، ضىنةتدةزانى تةقةى خؤشىثةشيانى بةدواوةية ؟!. ئاخرئةطةر
تةقةى خؤشى نةبواية ،
ئيَستادةرطةت
لةرِوودانةدةخستم !. ئةطةرطوللةى ويَلَ نةبواية، ئيستاكراسى خةمت تورِدةدا و
ثيَشوازيت دةكردم
ة، من دةمويست ثةردةى شةرم لةرِولابدةيت و لةبةربةسةرضاوىهةموانةوة .
باوةشم ثيابكةيت و
ماضم بكةيت . ئةدى بؤخؤت نةتدةطوت ، ئةطةر ئةمجارةيان دةستم بتطاتىَ قؤلَ لةقؤلَت
هةلَدةكيَشم و دةسورِيَينةوة !! ئةدى بؤخؤت نةتدةطوت سيَبةرىدارةكانى طلَكةند
بةطةوزطةوتادرةنطىشةوىَ لةثةسيَوى داركةذةكان لةهاميَزى تؤدا دةخةوم!... ئةدى
بؤخؤت نةتدةطوت .... !!. (مريةم) ةكةم مادةم تؤدةرطةم ليَناكةيتةوة ، مةرج بىَ
كةشكؤلَ هةلَبطرم و طؤرانىسؤفيانة بضرِم وئةم شارو ئةو شار بطةرِيَم و باسى
خؤشةويستى تؤيان بؤبكةم وبلَيم : حةيفة عةشقى ئيَمةكؤتايى بيَ و بطتة سنوورى
نائوميَدى . حةيفة عةشقى ئيَمة بةبنبةست بطا و
خؤى لةديوارى ناكامى بدات !!.
5 /5 /1991
حوجران
ون
بــــــــــوون
((جيَطةت تةنط
كردووم ، ناكرىَ تؤزىَ برِؤيت بةولاوة !)) . بةثارِانةوة ئةمةت ثىَ دةلَيَ . تؤش
بىَئةوةى ئاورِى لىَ بدةيتةوة ،لةذيَرليوانةوة ورتةيةكت ليَوة دىَ ، بةلاَم ئةوليَت
تيَ ناطا . خؤئةوةىسةيرت بكا. دةزانى حةوسةلَةى دواندنت نية . كةضى ئةوبؤجاريَكى
ديكةش دةنطى نزاى هةلَدةبرِيَتةوة ((ثشتم شكا، تكاية هةرنةختيَك خؤت بجوليَنةوة
،)) لةناخةوة مرِؤى لىَدةكةيت.ناتةوىَ بجوليَيتةوة ،
حةزدةكةىهةرلةشويَنةكةىلىَىراكشىَىوبحةسيَيتةوة .تؤشن ناهةق نيت ، ماندوو شةكةتى
.. شةنطت لىَبرِاوة و ثيَويستت بةثشوودان هةية . ثرِ بةويستت دةتةوىَ بخةويت خؤت
وندا بكةيت . بةلاَم واديارئةوناحةجمىَ
واىلةئازارى ثشتم زؤرى بؤدةهيَنىَ و تةكان دةدا .. دةىبزوىَ و هيَور نابيَتةوة.
خؤ دةخزيَنىَ شويَنةكةش دةشلَةقيَنىَ و فراوان دةبيَت . ئةوساهةردووكتان ثالَ
بةثشت بةثشتى يةكترةوة دةدةن . دووجيهانى جياوازن . ئةوتينوى شةوثرسيارة ،
تامةزرؤى وةرام و بةرسظانة ، بةلاَم تؤ قيَزت لةئاخافتن دةبيَتةوة ، نةوشان دةكرى
و نةدةيانفرؤشيتةوة . ئةوهيَدى هيَدى ثرسياران دةكا،
بةلاَمتؤ خؤت
دةكةيتة بةردى بن طؤمى سةهؤلَ بةستوو . زؤربةهةشتاوى لةشكرى خةويَكى قورِس
ثةلامارت دةدا و قةلاَى جةستةت داطيردةكا . ضيَشتةنطاويَكى درةنط ، لةتاونشتةرى
طةرماو ، لةشالاَوى بةهيَزى ميَش و مةطةز وةئاطادىَى . كة دلَنيا دةبى
وةئاطاهاتووى . دةرطةى وشةدان هةلَدةثضرَِىَ : ((بةيانى باش )) بةلاَم ثيَش ئةوةى
تؤبةرسيظى بدةيتةوة ، ئةو بةقؤشمةوة ثيَت دةلَىَ : (( شةوىَ باش رازاى ، ئاطات
لةمةحمودى بيَزةوة نةبوو )). تؤش
كةسؤرةتاو تةنطى ثىَ هةلَضنيوى وا بةسةمفؤنياى ويزة ويزى ميَشةكةران
وة ئاطاهاتووى ، باويَشكت ديَتىَ و ضاوةكانت
لةئاست تروسكةى خؤرى ئةوضيَشتةنطاوة دا ناكريَنةوة ، ئاورِيَكى لىَ دةدةيتةوة ! +
باشتر ..ئةوةى راستى بىَخةوم طرانة ، بةلاَم ئةمجارةيان تايبةت بوو . كةلةبن
ثيَلَوانةوة سةيرى دةكةى، لةناخةوة دةسلَةمييةوة
و زةنطى ميَشكت لىَدةدا .. ئةوسا دةكةوية خؤ دواندن ((ئادطارى نامؤنية !،
دةبىَ ئةمةم ديتبىَ !)) . ئةويش دةسلَةميَتةوة و ماوةيةك بىَدةنط دةبن , واديارة
وةكو دويَنىَ شةو دوو جيهانى جياواز نين . تؤش كةلةكةى دواندنت هةية ، كةضى نازانى
ضؤنى دةست ثىَ بكةيت ,دوايى ثريَسكةى ثرسيارت لةدةست بةردةبيَتةوة : + ئةرىَ برالة
، ئيَرة هةروا طةرم دةبىَ ؟!. ميَش و مةطةز ئيَرة جيَ ناهيَلَن !. لةطةلَ ئةم
رستةية فيَنكايى لةدلَيدا دةطةريَ و بةثةلة دةيطريَتةوة ((شةوان فيَنكة ,
نيوةرؤيان طةرمتريش دةبىَ.. تاطةرماش بةرز بيَتةوة , ئةوانيش جؤخينةيان ضرتردةكةن
)) . ديوانتان خؤش دةكةن . قةدةريَك كورتةثرسياران دةهؤننةوة . ضركةو خولةك و
كاذيَر ثيَشبركيَ يانة, بةلاَم بالاًَى رؤذ دريَذترو دريَذتر دةبيَتةوة .ئيَوةش
هةرضةند دةكةن دةستتان لةنيَو قةدى طيرنابىَ ,بؤية داوى دريَذترى ثيَوة دةلكيَنن
.ئةوسا ثيَنج وشةى كورت دةكاتة رستةيةكى بالاَ بةرز . رستةيةكى طةورةو مةزن
كةبارتةقاى دريَذايى تةمةنت هةلَدةضىَ : ((تؤكيَ ى ؟!, ضي دةكةى ليَرة ؟!)) دؤش
دادةميَنيت .نازانى لةكويَوة دةستى ثيَ بكةيت و لةكوىَ كؤتاى بكةيت . دةشلَةذىَ يت
و هةست بةدلَة كوتىَ دةكةيت . ئةم رستةية ثرسياريَكى سةيرة !، فةرمانى رابردوو ..
ضاندن و درويَنةى تةمةنة . رستةيةك و هةزار واتاية . خؤت خردةكةيتةوة باريةك ،
بةلاَم ناتوانى وشةكان كؤبكةيتةوة و بةرسظى بؤدابريَذيت . ئةمةيان بؤتؤ ثرسياريَكى
قورسة. ثرسيارى ضى ! لةمةتةلَيَكى دووفاقة دةضىَ ، ((ترش و شيرين )) ، ((سويَرو
بىَ خوىَ )). ليَوةكانت دةبن بةدةمى مةكينةيةكى دورمانى بىض دةزوو ،خيَرا خيَرا
دةجوليَنةوة و قرتةقرتيان ليَوةدىَ ، بةلاَم هيض نادورن . ماوةيةك ضاوةروانى
بةرهةمت لىَ دةكا .. ئةوسا بؤئةوةى دةزووى ثيَوة بكات دةلَىَ : ((كاكى برا ،
هةردووكمان بووين بة هانشين ، نابىَ رازى شاراوةمان هةبىَ !. يةكترى بناسين باشترة
!!)) . لىَى دوودلَ مةبة ، راست دةكا. هةردووكتان دوو ريَظيَنطن وة بةرةو يةك
هةوارى غلؤردةبنةوة . ئةمرؤش ، بؤى نةدةركيَنى ئةوا بةيانى ، دووبةيانى ،...
بةيانى هةردةبىَ خؤت ثيَبناسيَنى . سةيرى هةرضوار لادةكةي ، لةئةو بةولاوة كةسيَكي
ديكةت ليَوة ديارنية . بةنوكى زمان ليَوةكانت ئاورِشيَن دةكةى . لةهزرو
بيركردنةوان رؤدةضى . هةزارن ثيَناسة دةدؤزيتةوة ، بةلاَم بؤت دانارِيذىَ . هةر
دةلَيَى لةسةر ميَزى تاقى كردنةوة دايت و ثيتةكانت بؤ دةستة مؤناكريَت زمانت
دةبيَتة قةلَةم و نوكى خؤى لةثةرِاويَك دةخشيَنىَ ، سىو
سىَ سالَ لةمةوبةر
، لةخيَزانيَكى هةذار ، كةخةلَك و خوارى بةنيشتيمانثةروةريان دةناسى ، لةدايك بووم
. هةرضؤنيَ بوو خويَندنى ناوةنديم كؤتا كرد ضومة ئامادةيى .. دةمويست بضمة زانكؤ
ئاواتى دايكم بهيَنمةجىَ تاكة ئاواتى دايكم ئةوةبوو كةمن ببم بة نوذدارو دةرمانى
نةخؤشيةكةى بؤ بدؤزمةوة . دايكم ئافرةتيَكى رةقةلَةى دةم و ضاوباريك بوو .
دةستةكانى قلَيشاو بوو ، ثقيَستى هةلَقرضاو خؤى دةنواند . هةميشة ئةو ثياو ضاك
وئةو دكتؤر دةطةرِا ، بؤئةوةى نةخؤشيةكةى ضاك بكةنةوة . بةلاَم ثيَش ئةوةى من بضمة
زانكؤ و ئاوانةكةى ئةو بيَتةجىَ ، نةخؤشيةكةى ضةثؤكى خؤى لىَ وةشاند و ، ئةويش
مالَئاوايى ليَكردين . قؤناغى زانكؤ قؤناغى دذوارو سةختة . لاوانىىخويَن طةرم و
بةورةن . منيش لاويَكى بةجةرط و ثرَ توانابووم . نةترسانة بةدواى شتى قةدةغةكراودا
دةطةرام و رازو نهيَنيةكانم دةخويَندةوة .
هيَشتا زؤر زوبوو
كةلةطةلَ دةستةيةك كةوتمة كار كردنيَكى بىَ ثسانةوة . راستيةكةى بةد بةختىمن
لةويَوة سةرضاوةى طرت . كةى ثيَم ناية سالَىدووةمى خويَندن ، دةرطةم لةرِوو داخرا
. ئةو برادةرةى بةرثرسن بوو طيرا .. منيش بىَ ئارةزوو كةوتمة سةر دورِيانيَك يا
دةبواية ضاوةرِىَى طرتن و زيندانيم بكرداية ، يا هةلَبذاردنى ريطةى شاخ و ماضكردنى
لوتكة . لةماوةى دووشةوى تردا ، برِيارى يةكلاكةرةوةم وةرطرت . ثايزيَكى درةنط
بةداويَنى شاخاندا هةلَزنام و ، طةيشتمة
ئةوة شويَنةى كة جاران لةويَوة ثيَناسةى بوون م نةبوون ، ناسنامةى بةرخؤدان و
مةردايةتى ، دابةشدةكرا . ئيدى رةنطم هيَنايةوةو ، شاييم لةدلَدا طةرِا .
هاودةميَكى بةنرخ و هيَذام ثةيدا كرد من و ضةكةكةم دووهاورِىَى طيانى بةطيانى
بووين و ، لةيةكترى دانةدةبرِاين . هةورازو بةتانة ، ملة شاخ و نشيَو
لةبةردةمماندا دةبوونة ثىَ دةشت . طولَالَة سوورةمان دةضني وئاسمانى ئلزاديمان
شاباش دةكرد . سالَ هاتن و ضون ، بةلاَم كورت و نةبالق . لةثرِ خؤرة لموزى لة
رةوةزو داران ذةنى .لمؤزى لةرةوةزو داران ذةنى.ئيَمةش ضرِنوكمان لةيةكترى طيركرد
.ئةطةر شوانةلةباوةشم دةطرت ، سةرةتاثاى بزمارى لىَ دةرِواو لةلةشم رِؤدةضون .
ئةطةر تؤرِم دةدا ، مووى لةشم طرذدةبوون و ضرِنووكيان لةطيانم طير دةكرد .
نةدةمتوانى لةهاميَزى بطرم و نةدةشيام ترِؤى بكةم . رؤذمان لىَ ببووة شةو .. شةويش
طيانةوةريَكى بةترس و تؤقيَنةرى مةرطهيَن بوو . لةوكاتانةدا يادةبواية من دةست لةهةوكى
ئةوبنيَم ، يا ئةو دةست لةهةناوم بنىَ .
ئةطةر لةتةك يةكتريشةوة نةرِؤيشتباين ، طيانةوةرة مةرطهيَنةكة لوولى دةداين و
هةلَى دةلووشين. ئاخ ! ض رؤذطاريَكى بيَزةوةر و ترِوهات بوو . ئاى ! ض دؤزةخيَكى
بةئةنقةست دروستكراو بوو . من نازانم ، تؤ
ئةوكاتانة ضيت دةكرد ؟1. ئةرىَ دوور بةدوور سةيرت دةكرد ، يان تؤش بوونةوةريَكى
نيَو جيهانة ثرِطيَذاوةكةبوويت ؟!. داواى لىَبووردن دةكةم ، هزرم لةدةست داوة . من
ضيم لةوثرسيارانة داوة . من ثرسيارم لةتؤ نةكردووة ، ئةوة تؤ دةتةوىَ بزانى من
كيَم !. طةرةكتة بزانى بؤضى هاتومةتة
ئيَرة !. راستيةكةى . ئةوكاتانة ، ناوم
هةبوو ، رةنطم نةبوو.. رةنطم هةبوو، ناوم نةبوو .. ناو و رةنطيش ، بةرميليَكى
كؤنةى فرِىَ داروبوون.
لةو سةردةمةدا من
دةثيَكرام ، ضةكةكةم زيندووى دةكردمةوة . هةندىَ جاريش ضةكةكةم دةنووشتايةوة و
ضؤكى شل دةبوو ، بةلاَم من دةمذياندةوة و ، دةمكرد بةشمشالَيَكى حةوت كونةو ثرِ
بةطةروم فووم ثيا دةكرد ، ئةويش ئاوازيَكى دلَتةزيَنى دةضرِى و خويَنى
شادةمارةكانمى هةلَدةمذى . هيَندةى باسى
ئةو رؤذارةت بؤ بطيَرِمةوة ، تةواونابىَ : ئاواو سةيرتريش بوو . ذيان ببووة
دووربينيَكى كؤنةى داخراو ..
هةردووضاوةكانى (ئاوىسثى) يان
طرتبوو ، ضةرخى
دوورو نيَزيك جووت بووبوون : بةلاَم لةراستيدا ، دوور بووة نيَزيك ، نيَزيكيش
تةماوى و ليَلَ !. ئةورؤذارةى كةبؤت دةطيَرِمةوة ، سةرتاثاى شةوبوو .
بةلاَم خةوى تيَدا
قاتىبوو. جاريَكيان نازانم خةوزةنة لةباوةشى طرتبووم ، يا هةزار بزمارىضةكةكةم بوو
لةطيانم رؤدةضوو ، كةدايكم هاتةلام . دايكم لةجاران رةقةلَةو باريكتر بووبوو .
ليوةكانى وشك و برينط . دةتطوت لةرؤذيَكى دريذى هاويندا بةبىَ ثاشيَو
بةرؤذو ببوو ، مةلا بانطىدابوو ، كةضى ئةو قومىَ
ئاوى لةزارى نةكردبوو . دةستى لةكةلاكةى وةريَناوة بةهةردووضاو لىَى رِوانيم .
لةشيَوةى مةرِيَكى ضاو زرد دةضوو قةدةريَك بةحةثةساويةوة سةيرى كردم ،
ئةوسابةليَوة لةرزةوة طوتى : (( نةخؤشيةكةم كوشندةتر بووة ، تكاية بطةرِيَوة، من
ضاوةرِيَم تؤ ببى بةنوذدار و دةرمانيَكم بؤ بدؤزيتةوة !)). ناتوانم بلَيَم ، ضةند
ضركةو ضةند كاذيَر دواى ئةو رِوداوة بوو كةلة سوضيَكا ضةكةكةم هةلَثةسارد و
لةهةوراز هاتمة خوارةوة . دابةزيم بةلاَم نةيانهيَشت دريَذة بةخويَندن بدةم . دارو
ديوار ببونة كةللةسةرو ، هةزاران ضاو و
طوىَيان لىَ رِوابوو . زؤر بىَشةرمانة ثانتايى شةقام وبةرباخةلَى رِيَبوارانيان
دةثشكنى . رؤذانيَك وا طوزةرا .. كةضىئةوةشيان تاسةنةبوو . نةشيام دوورة ثةريَز
بووةستم و ساغلةم دةربضم. ئةوى لىَى دةتسام و نةمدةويست بكرىَ ، كردم ئيدى
بةخشكةيى خزامة نيَو زةلكلوى نةفرةتةوة . هةرطيز بةبيرم دانةدةهات ، من كيَم و بؤضى
دةذيَم !!. قةت داهاتووم نةدةهيَناية بةرضاوان . من وام دةزانى هةروا لةدايك
بوومةو هةر بةوجؤرةش دةذيم . ئةطةر كةسانيَك دوو قسةى ذيرانةيان بؤ بكردبام ، وام
دةزانى لةشيشةم دةدةن . بةلاَم ئاكام زؤر سةيرو ضاوةرِوان نةكراو بوو . زؤر جار
ئةوى بةميَشكت داناية و بيرىلىَ ناكةيتةوة ، بؤخؤى سازدةبىَ ، ئةوهيَمايانةى كة من
ثيَم وابوو ئةستوورن و ثشتم ثىَ بةستابوون
، لةضاوتروكانيَكا خاوبوونةوة ، كة طةرِةك و كؤلاَنةكانى ولاَت قلَيشايةوة ،
ئةوانةبون بةئاردى نيَو درِكان و شويَنةواريان سرايةوة . ئةوسا نؤرةى من هات ،
قاضم زةوى نةدةطرت و بووبووم بةثةرؤى بىَ نويَذ . بةلاَم وانةيةكى بة سوود
لةئاكامةدا فيَربووم ( هةرطيزاو هةرطيز رؤذطار بةم جؤرة ناميَنيَتةوة ) . ئةطةر
دةرطةيةكت لىَ بطرن ، هي ديكةت بؤدةكةنةوة . زؤرناوةختانة بارانى تيَكرايى
دايكردوو طؤرةشار دراين و ثاك بووينةوة . ئيدى ئةميش وةكو ئةو خةلَكة جامانةيةكى
قيتم لةسةرنا . دةهؤلَ دراو تةقةى برِا . ئاسايى طةرِامةوة بؤئةو سةردةمةى كةتازة
هاودةمة هيَذاكةم ثةيدا كردبوو . شاييم لةدلَدا دةطةرِا . بووينةوة بة دوو هاورِىى
طيانى بةطيانى و لةيةكترى هالاَينةوة . كةس سةرى لةتةلَةى رؤذطار دةرناكا . وةك
طةوالَة هةورى بةهارى واية ، ئةطةر شكارتةى تؤبطريَتةوة ، دةتبوذيَنيَتةوة . ئةطةر بوارديشى رةنجةرؤت
دةكا . بة دوو ضاو ليَم دةرِوانى ، هةردوو طويَم هةلَدةخست ، دةمبينى و طويَ بيست
دةبووم . تادويَنىَ ، فلاَن نانى شةوى نةبوو ، ئيستا بؤتة خاوةن وكؤشك و تةلار ،
فيسار بؤتة خاوةنى سؤثةرو كارخانة ، ئةميان دةيان هةزار دينارى وة دةست هيَناوة ،
ئةويان ....كاتىَ دةضومة بةرئاويَنةو لةخؤم دةنؤرى ،
هيضم لةوان كةمتر
نةبوو ، هةفتةيةك نةبوورى ، منيش وةك ئةوانم ليَهاتوو بووم بةو ثياوةى كةنيازبوو ،
بةلاَم ئةمةشيان بةتةمةنيَكى كورت و نةبالق دةرضوو . دويَنىَ ثاش نيوةرؤ ،لةطةلَ
دوو برادةرى لةميذيَنةم ، بةنيازى طةشتيَكى ضوكة ، بؤ قةراغ شار سازبووين ، خواردن
و خواردنةوةيةكى زؤريان ثىَ كريم و وةريَكةوتين . لةشويَنيَكى دوورة ضاو لىَى
دامةزراين ، بىَ تؤناخؤش تاتيَر بووين ، لفمان كرد . دووايى بؤ طةرِانةوة
سازبووينةوة ، من ئؤتؤمبيَلم لىَ دةخورِى . ئةوانيش ، يةكيان لةتةكم و
ئةويديكةشيان لةدوامانةوة دانيشت بوو . شاد و سةرمةست دةطةرِاينةوة ريكؤردةرةكةش
ثرِ بةطةرووى هاوارى دةكرد :
( ئيَمة طيانيَكين لةدوو جةستةدا
وةك شيعرو ئاواز لةيةك بةستةدا
دونيا ناتوانىًَ ليَكمان كاتةوة
مةطةر خوا بؤخؤى بمانباتةوة ) .
هيَشتا ضةند سةد مةتريَك نةطةرَابووينةوة ، كة
ئةوةى ثشتةوة ، لوولة دةمانضةكةى خستة سةر ثشتة سةرم و طوتى:( بةدةستة راست بادةوة
، ئةطةرنا ميَشكت دةثذيَنم ! ) . وامزانى
طالَتةم لةطةلَدا دةكا . بةتيلةى ضاو ئاوريَكم لىَ دايةوة . دةم و ضاوى طرذ بووبوو
. دةمارةكانى لاملى سوارى يةكترى بووبوون . موى لةشى رةث راوةستابوون ، ميلى
دةمانضةكةش هةلَيَنرابؤوةو ، ثةنجةى خستبوة سةر ثةلةثيتكةكةى .دنيا لةبةرضاوم
تاريك داهات و سةرم طيَذ بوو . رابردوو لةويَنةى ياريةكى مندالاَنة خؤى دووثات
كردةوة و ، منيش بةنةويستى يةوة شويَنى
كةوتم ، ثاش نيوةرؤيةكى ضل رؤذ لةمةو بةر ، بةشلَةذاوى و دلَةراوكةيةكى
لةرادةبةدةر ، ثلانى نةخشةيةكم كيَشا . هاتمة سةر شةست مةترى و قيت راوةستام .
ضةند تاكسىيةك تيَثةربوون ، دةستم هةلَنةهيَنايةوة .تاكسىيةكى كرؤنة
بةرامبةرم هات . دلَم داخورثا و دةستم وةك
دمكى ضةقؤيةكى تيذكرايةوة . + زةحمةت نابىَ ، نامطةينيَتة كؤنة بازطةى .. –
بةسةرضاو ، بةلاَم دةكاتة دة دينار !. + دة كةمة تؤ بلَىَ بيست . وة ريَ كةوتين .
هيضمان وةرتةمان ليَوة نةدةهات . ئؤتؤمبيَلةكة بةخيَرايى جادةكةى كورت دةكردةوة ،
ئيَمةش هةريةكةمان لة نيَو طؤمى ليَكدانةوة ، وة مةلة كةوتبووين .. ئةو بةو نيازةى
دةطةين و دة دينارةكة دة ئاخنيَتة باخةلَيةوة منيش بةو نيازةىكة دةطةينة جىَ .
راديؤكةش بىَ ئاطا لة هةر دووكمان طؤرانى مان دةطوتةوة ، ئيَمة طيانيَكين لة
دووجةستةدا وةك شيعر و ئاواز لةيةك بةستةدا دونيا ناتوانىَ ليَكمان كاتةوة مةطةر خؤا
بؤخؤى بمانباتةوة ،. تا زياتر دةرؤيشتين ، شلَةذاويةكةم زيَدةتر دةبوو . تةواوى
ئةندامةكانى لةشم دةيان تريواند . تادةهات دونيا لةبةرضاوم تاريكتردادةهات ،
كةلةكؤنة بازطة رةتبووين ،
دةم وضاوم لؤضى لىَ
ثةيدابوو ، دةمارةكانى لاملم سوارى يةكتر بوون مووةكانى لةشم رةث راوةستان .. ميلى دةماضةكةم
هةلَهيَنايةوة و ثةنجةم خستة سةر ثةلةثيتكةكة ، لوولةم خستة بناطوىَ ى و طوتم : +
بةدةستة راست وةرضةرخىَ ، ئةطةرنا ميَشكت دةثذيَنم ! . كابرا هؤثيَكى لةخؤى زانى ،
واي زانى طالَتةى لةطةلَدا دةكةم . بةتيلةى ضاو ئاوريَكى ليَدامةوة ، بةلاَم من
وةهاتيَك ضوو بووم ، ئةوى بيديبام دةيزانى طالَتة نية . كة طشتينة شويَنى مةرام ،
دامبةزاند ثيَش ئةوةى ثةنجة بطوشم ، طوتى : (( - سةيارةكةم بؤخؤت ! ، بةس من
مةكوذة .. خاوةنىكؤشىَمنالَى سةركةو بنكةم )) . بيرؤكةيةكى ثياو كوذنةم ،
زةنطىميَشكى لةراندمةوة : (( ئةطةر نةيكوذيت ، دةتناسيَتةوة )) . ثةنجةم طوشى ،
تةق .. تاق .. تاق ..لةطةلَ دةنطى ئةوسىَ طوللةيةدا ، رابردوو دوا ديمةنى خؤى
ثشاندام . بةبةرضاومةوة شؤفيرةكة كةوتة سةر زةوى ..
لةدواى ئةويشةوة من بووم كةوتمة سةر زةوى . هةردووكتان لةثرَمةى طريان
دةدةن ..ئةوةسا وةك بةيةك طةيشتنةوةى دوو هةلَبرِاو ، يةكتر لةباوةش دةطرن .
نالَةو كروزانةوةتان دةضيَتة ثِةرِةكةى ئاسمان بةلاَم كةش طوىَى لىَ نية . بة
جووتة هاوار دةكةن هاودةنط دةثارِيَنةوة ، كةضى ضؤلةوانيةكى كش و ماتة ،
سامناكيةكى دةنط دزة . جطة لةويزة ويزى ميَش و مةطةز بةو لاوة دةنطيَكي ديكة
نابيستن . ئةوانيش لىَ برِاوانة ثةلامارتان دةدةن و بازنةى طةمارؤتان لةسةر ضرِو
ثر ِتر دةكةن . شةلَغة دةدةن وجؤخينة دةبةستن ، دواى دةبن بةثةلَة هةوريَكى خةست و ئاسمانتان لىَ
دادةثؤشن . نزيك و نزيكتر دةبنةوة بة مذؤكة تيذةكانيان دةكةونة ويَزةتان . بةهةر
ضوار دةست ، بةهةرضوار ثىَ ثاريَزطارى لةخؤتان دةكةن ، مخابن هيَدى هيَدى
بةرطريتان لاوازو لاوازتر دةبىَ كة دلَنيا دةبن ، بةرطةيان ناطرن ، ئةو ثيَت
دةلَيَت !- منيش حةزدةكةم دوو وشة بلَيَم . ئةوسا دةست ثىَ دةكات – دويَني كة
تؤيان هيَناية ئيَرة ، نةمناسيتةوة ،.. تاكرؤنةكةشم نةناسيةوة . رةنطيَكيَ ترو
ذمارةيةكي ترى ... ضاوةرِىَى فريا رةسىَ دةكةى . كةضى زؤر ناكيَشىَ دةست و
قاضةكانت لة بزاظ دةكةون ، كاتىَ بىَ هيوا
دةبى ، كةسىَ بةهاناتةوة ناية ، لىَى دةثرسى ! + تؤ من دةناسى ؟!. ئةويش بة
ئاهيَكى قولَى هةزار واتايى : + ئةوكةسةى كةتؤ كوشتت من بووم !.
28 / 6 / 1991
شةقلاَوة
هــةلَــوةريـن
...
ثيَلَوةكانت لة ويَنةى دوو كةشتى ماندوو دةيانةوىَ
لةليَوارى دةرياى ضاوت لةنطةر بطرن ، بةلاَم شةثؤلَة ناوةختةكة وة جوولَةيان
دةخاتةوة . تؤش ثرِ بةدلَ حةزدةكةى كةشتي يةكان لةنطةر نةطرن و ، ئةوسةر و ئةوسةرى
دةريا شينةكة تةى بكةن . لة كاتةدا ئازاريَكى لةئةندازة بةدةر طوذم دةخوا و ليَوى
ذيَرةوةت راودةنىَ ، ئةويش لة ترسانا ثةنا دةباتة بةر ددانةكانى سةرةوة . ئةوان
لةجياتى ئةوةى دالَدةى بدةن ، زؤر بىَ بةزةيانة دةيكرؤذن و قةثى
لىَ طير دةكةن . كةشتى يةكان كورندى دةبن ، بةهةشتاوى
يةوة خؤيان لةو سةر دةرياكة دةدةن و دةطةرِيَنةوة . تؤش حةزدةكةيت طوىَ بةدوورترين
سرتة خةلَبخةيت ، بةلاَم نالَين و كروزانةوةى
طةلاَو لقى درةختةكان لةنيَو ورشةو هاذةى (( با)) دا تؤفانيَكى ترسناك
درووست دةكةن و ديوارى طويَضكةت سواخ دةدةن .. لة نيَو دارستانةكةشةوة شوةنى ئافرةتيَكى
كؤست كةوتوو دةبيسترىَ كة هةر لةشيوةنى دايكت دةكا . لةراستيدا شيوةنى ئافرةت ني
ية ، بةلَكو نالَةو هاوارى دارو دةوةنة . تؤ ضاوى بؤ دةطيَرِيت ، بةلاَم طةلاَكانى
دارة طةورةكة وةهاضارؤطةيان كردووة كةهةر بةتةواوى ئاسمانيان لىَ تةلَخ كردوويت .
(( با)) ية توندةكة ضارؤطةكة وةسةمادةخات و تاوةلَةكان دةهةذيَنيَتةوة ئةوسا
ثؤليَك طةلاَ لةضارؤطةكة هةلَدةبريَن ، شةثؤلة تيذةكةش بىَ سلَةمينةوة راثيَضيان
دةكات و هةلَيان دةلوشىَ . تاهةنطاوةكانى ((با))لةكورتى دةدا ، شيوةنى ئافرةتةجطةر
سووتاوةكةش هيَورتر دةبيَتةوة و طةلاَكانيش كةمتر هةلَدةوةريَن . كة ضىَ
بةثيَضةوانةوة تةزووى ئازارةكانت نة كؤتا دةبن و نةلة كورتيش دةدةن .
ضاوت ئةبلَةق دةكةيت و سةرنجت لة ضارؤطةكة دةطيرسيَتةوة
، دةبينيت بوزؤر طةلاَيةك ثةلكيَش دةكةن .
طةلاَكة حةجمانى لىَ هةلطيراوة ، نايوىَ لةهاوريَكانى داببرِىَ و حةز
بةذيان دةكا . هاورَيكانى شينيان بؤ دابةستووة ، ئةويش دادوو فيغاني يةتى و قذى
خؤى دةرِنيَتةوة .. ئةم ديمةنة زؤر شتى رابردووت لةميشكدا زيندوو دةكاتةوة شةو
رؤذيَك بوو بةخةستى ناوضةكة بؤردوومان دةكرا ، طوولة تؤثةكان هيَندة ضةقاوة سووبون
لة وردوو درشت ، لة دارو بةرد دةستيان نةدةثاراست و نةدةثرينطانةوة . خةلَكى
ئاوايى لة نيَو ثةناطةكاندا خؤيان
حةشاردابوو . ئةو هةراو هؤرياية شتيَكى تازة نةبوو ، بةلَكو بةشيَك بوو لةذيانى
رؤذانةى هاولاَتيان ، هةر بةراستيش لةطةلَ دةنطى تؤث و بؤمب بارانى فرؤكة
راهاتبوون ، جارى واهةبوو ناوضةكة كويَؤانة تؤث باران دةكرا ، بةلاَم خةلَكى لةكار
و فرمان نةدةكةوتن و لة ذيان وةرس نةدةبوون . كةضى ئةمجارةيان تؤث بارانةكة تةكوز
بوو ، كةسى بةدةرةوة نةهيَشتبؤوة : تؤش لةطةلَ دووهاوسةنطةرةكةت لة ثشت بةرديَكى
طةورةدا خؤتان مةلاَس دابوو . ئةوى دةستى
ضةكى دةطرت لةثشت تاشة بةردو قةدىدارو ديواران مةتة ريَزى طرتبوو . طومان لةوة
دةكرا ئةطةر لىَ بكاتةوة لةوانةية هيَرشتان بؤ بيَنن . بةلاَم وا دةرنةضوو تؤث
بارانةكة ثسايةوةش هيَرشيان نةهيَنا . ئي دى خةلَكةكة لة ثةناطةكان دةهاتنة دةرىَ
، دلَسؤزى هاوسةنطةريشت بةثةلة بؤلاى ثةناطةى ئافرةتان هةلَكشا دوو- سىَ رؤذ بوو :
خيَزانى دلَسؤز لةطةلَ منالَةكانى هاتبوون ، ئةطةرضى ناوى سةردانى و ديدةنى لى
دةنرا ، بةلاَم لةراستيدا هاتبوو
ميَردةكةى بباتةوة ، خوا هةلَناطرىَ ئافرةتيَكى خويَندةوار و قسةزان بوو كضة شارى
نازثةروةر دةبوو ، خاوةن برِوانامةيةكى بةزو وةزيفةييَكى طةورةبوو . بةلاَم هةطيز
نةيدةويست لةثيَناو ئةو بةزمةدا وةزيفةكةى لةدةست دةربضيَ . هةرجارىَ بهاتاية وةخت
و ناوةخت ثةلَث و بيانووى لىَ دةطرت ، بةبةرضاوى هةموانةوة توانج و ثلارى تيَ
دةطرت . دةلَيَن كضةشارى زؤربةيان ئاوان ، نايانةوىَ يةك بست لةميَردةكانيان
داببرِيَن .. زؤريش حةز بةضةك و ذيانى شاخان ناكةن ، دةلَيَن تةلاَق وةرطرتنيش
لةلايان وةك ئاو خواردنةوةية . نةتبيستووة تاكة جارةكيش ئةو ذنة داواى تةلاَقى
كردبىَ !. بةلاَم بة ئاشكرا طوشارى بؤ ميَؤدةكةى دةهيَناو دةويست بيباتةوة ئةطةرضى
بؤخؤى ئافرةتيَكى بىَ هةترةش بوو ، بةلاَم ئةمجارةيان هةر بةتةواوى زراوى رِذابوو
. لة نيَوكونة تةيارةشدا ئؤقرةى نةدةطرت هةر زرمةيةك بهاتاية ئةويش ثرِ بةطةرووى هاوارى لىَ
هةلَدةستا . ماوةيةك تؤث باران لىَى كردبؤ وةو خةلَكةكة طةرِابوونةوة مالَةكانيان
، بةلاَم ئةو هيَشتا هةرجورئةت نةدةكردةوة دةركةوىَ . دلَسؤز ئةوانى لةطةلَ خؤى
هيَنايةوة ، بةدةم رؤيشتنةوة ثرتةو بؤلَةى ليَوة دةهات ، بةراشكاوى طويَتان لةمشت
و مرِيان دةبوو ، ئةوان لةو بينةو بةردةية دابوون كة زمةيةك هةلَسا . زرمةو دةنط و
هاوار ئاويَتةى يةكتر بوون . ئيَوةش بةهةلَة داوان بةرةو ثيريان ضوون ، بةلاَم ثاش
ضى !؟. ثروشكى طولة تؤث كارى خؤى كردبوو .. سةوزة طةلاَييَكى لة درةختى ذيان
هةلَوةراندبوو . خيَزانةكةى دلَسؤز طيانى لةدةست دابوو . ديمةنيَكى سامناك و
دلَتةزيَن بوو .. مندالَةكان دةطريان و دايكة رِؤيان دةكرد ، باوكةكةش خؤى
ضةماندبؤوةو باوةشى ثياكردبوون . يةك دوو رزمةيديكةش ئاوايى هةذاندةوة . بةثةلة
طةياندتانة نزيكترين مالَ . دلَسؤز شيَلطيرانة دةطريا و مندالَة طضكةكةى لةباوةش
طرتبوو ، طةورةكةشيان تووتد خؤى بة باوةشى دايكى يةوة نووساندبوو ،.. نةدةكرا
لةيةكتريان جيابكةنةوة و هاويَريان بكةن . لةو كاتةدا نيطاى ضاوةكانت وةها
رِؤضووبوون ئةوى سةيرى بكردباى ، تىَ دةطةيشت لةنيَو طيَذةنى ئةنديَشةدا
دةخوليَتةوة : (( ثيَنج سالَ تةمةنيَكة ، بةتايبةتى ئةطةر سالاَنى ثرَ هيواو ئاوات
بووبن ، ثيَنج سالَ بوو لةطةلَ روناك يةكتريان خؤش دةويست . سالَة وةختيَك بوو
شيرناوى خورابؤوةو ئةلقةتان دة ثةنجةكرابوو . هةركاتيَك سةيرى ئةلقةكةت بكرداية
دةرونت فيَنك دةبؤ وةو حةزو تاسةت لةنطةريان دةطرت . بةلةوةى شيرناو بخوريَتةوة و
وة ئةلقةلة ثةنجةى يةكدى بكةن ، بةيةك طةيشتن خؤى لىَ دةكرديت بة هةورازيَكى رِك و
دذوار ، هةلَزنانيش مؤتةكةى مةرط ئاسا دةستى لة بينة قاقات دةنا . تؤش (( سيزيف )) ييَكى بضكؤلانةبويت . ئاخر تؤكورِة هةذاريَكى لاديَيى و ئةويش
كضةدةولَةمةنديَكى شارى بوو . ئةطةر زانكؤ نةبواية لةوانةية هةرنةشت ناسي باو
خؤشةويستيش ضةكةرةى نةكرداية . سةرةتاى سالَى . خويَندنى زانكؤ بوو . كؤمةلَىَ
خويَندكارى كورِ و كض لة تابلؤ هةلَواسراوةكةى قةد ديوارةكة وو رووذان بوون بةدواى
ناو و ذمارةى خؤياندا دةطةرِان . ذمارةى خؤت و رؤذطارى هاوريَت دؤزيةوة ، ضوونة
ثؤل و لىَى دانيشتن . تازة زةنط لىَى دابوو كضيَك هاتوو لةتةكتةوة دانيشت شؤخيَكى
بالاَبةرزى طةنم رةنط ، قذيَكى دريَذ و ئادطاريَكى رِندى هةبوو ، بةتيلةى ضاو
ئاوريَكت لىً دايةوة ، نيطاى ضاوة شينةكانت ويستيان لةويَنةى دوو ماسى تامةزرؤ
لةنيَو طؤمى ضاوة زةرد كالَةكانيدا خؤيان نقوم بكةن ، بةلاَم ئةو نةيهيَشت وة مةلة
بكةون و طؤمة مةنطةكةى لىَ بشلَةقيَنن ، هةر زوو تيَ ى هةلَدانةوة تؤش هةستت
بةشلَةذان كردوو تةريق بوويتةوة ، خؤكةس ئاطاى لةو سةين و بةينة نةبوو ، بةلاَم تؤ
لةناختةوة هةستت بة شثرِزةيى و ثةذيوانى كرد . واتزانى ئي دى طالَتةت ثىَ دةكةن و قاقا
دةتريقيَنةوة . بةلاَم وةها طويَ يان بؤ قسةكانى مامؤستا شل كردبوو كة هةر بةتواوى
تيَكةلاَوى وشةو رستةكانى بووبوون ، ئةطةرضى مامؤستا وانةى نةدةطوتةوة بةلاَم زؤر
بة ووردى باسى زانؤ و ذيانى زانكؤى بؤ دةكردن رؤذان هاتن و ضوون ئيَوةش بوون
بةهارِىَى طيانى بةطيانى .. دوايش بوون بةطيانيَكى دووجةستةيى . ئةطةرضى سؤفيانة
يةكترتان خؤش دةويست ، بىلاَم تازانكؤ نةطوازرايةوة بؤ شارى ( ضوارخوا )
هةرطيز ثيَت نةطوتبوو ، (من ديَهاتيم ) . كةزانكؤيان طواستةوة سىَ يةمين
سالَى دلظينى بوو . رووناك حةزى نةدةكرد بؤمالَةوة بانطهيَشتى بكىين ، ئي دى
دةبواية خؤتى لىَ ئاشكرابكةيت . بةجووتة لةضيَشتخانةى قةلاَ دانيشتبووين . خانم
جانتاكةى لةسةرميَز دانابوو ، ئةتؤش بةزنجيرى جانتاكةى وةخؤت خةريك كردبوو ، ثيَم
وابوو بةدواى رستةيةكى بؤنداردا دةطةرِاى تاطؤمى بيَدةنطى ثىَ بشلَةقيَنى ، بةلاَم
بةرلةتؤ ئةو- ضةثكة وشةييَكى تىَ هاويَشت : - حةزم ئةكرد ئةم خواردنةمان لةمالَى
ئيَوة خواردباية ، نةك ئيَرة !. دةتطوت طوزيَكى كاريطةرى لةثشتت سرةواند ، سةرت
بةرزكردةوة ، ئةوسا بةنةرمة خةندةيةكةوة : - + ها .. ضيت طوت ؟!- دةلَيم كةى
خواردنى دةستى ئامؤذنم بخوَين ؟ قةدةريَك دامايت . زةردة خةندةكةى بان ليَوت
هةلَثرِوسكا . دةبواية وةلاَمى بدةيتةوة : + ئةويشيان بةسةرضاو .. بةلاَم ئةوةى
راستىبىَ مالَىئيَمة لةشارني ية !. هيَشتا هةفتةيةك نةطوزةرابوو ، كةسةردانيَكى
طوندةكةتان كرد براو خوشكةكانت زؤر كةيفيان هاتبوو ، دايكيشت هةروا خؤى دةنواند ،
بةلاَم طةش بين نةدةهاتة بةرضاوت . دايكت ئافرةتيَكى دنيا ديدةى خانةدان بوو ،
ميَروولةبةديواردا هةلَطةرِابوواية لىَى وةئاطادةهات ، كةضى شتيَكى واى نةدركاند .
كةزؤر بةخيَرايى جيَطةى خؤى لةنيَو دلَ و دةرونى خوشكةكانتدا كردةوة ، هةميشة ثيَ
يان دةطوتيت : + كاكة طيان نةكةيت ئةوكضة لةدةست خؤت بدةيت . شؤخيَكى جان و ليَ
هاتووة . كاتىَ ئةوان ئةو قسانةيان بؤ دةكرديت ، دايكت هةر هيَندةى بؤ دةمايةوة كة
لةذيَر ليَوانةوة بلَيَت : . – ئةمةشيان
خوادةزانىَ ،( نسيب ) ة . خؤ لةوكاتةى شيرينى و نيشان كردنى دةطةرِانةوة ، ئةوى
ضرثاند :. – كورِةكةم ثيَت ناخؤش نةبىَ ، ئينشالَلاَ خوا وةخيَرى دةطيَرىَ . بةس
من لةلووت بةرزيةكةى دةترسم زؤرت لةدلَطران بوو ، بةلاَم ورتةت نةكرد خوشكةكانت
دركيان بةرِازى دةرونت كردبوو ، بؤية هةر زوو كانى سةركؤنةيان لىَ تةقاندةوة : -
توخوا داية طيان ئةم ثارضة بةرِةية مةخةرة مزطةوتىَ ، كضة بؤخؤى ثارضة مروارييَكة
و هيضى لىَ ناوةشيَتةوة . خؤ ئةمة ضوارسالَيشةكاكة لةنزيكةوة دةيناسىَ . راستى ئةو
قسةيةى دايكت ئةوكاتة دةركةوت
كةويستت بضى بؤشاخ . ماوةيةك بوو رؤذطارى هاوريَِت بىَ
سةروو شويَن بوو تؤ دةتزانى بىَ سةرو شويَنى يانى ضى !!. باوكى و خزمةكانى
بنكةكانى ثؤليسيان ئاطادار كردبؤوةو ئةم لاو ئةولاش بةدواي دا دةطةرِان .
رؤذيَكيان خؤت طةياندة مالَيان و مةسةلةكةت تيَطةياندن بةلاَم ئةوان لةسيَتى ئةوةى
قسةكةت بةهيَند وةربطرن . يةك راست ضوون و تؤيان ئاشكرا كرد ، ئةوة باش بوو
مالَتان لة ( طوند) بوو ئةطةرنا هةرزوو بن طؤم دةكرايت ضةند رؤذيَك بوو
طةرِابويتةوة بةلاَم لاى كةس مةسةلةكةت نةدركاندبوو ئيَوارةيةكيان (مام حةسةن) ى
موختار كة بؤرة خزماتيَكى لةطةلَ دايكت هةبوو ، هاتة مالَتان . ئةو ئيَوارةية
خالَؤشت ميوانتان بوو ، واتان زانى بؤديدةنى ئةو هاتووة . بةلاَم كاتىَ هةلَسا ،
ئيَوة ويستتان بةرِىَى بكةن ئةو بةهيَواشى بانطى خالَؤتى كردوو جياى كردةوة ،
بةثستةثست ضةند وشةيةكى لةطوىَ دا ضرثاند . تؤبؤخؤت بةطومان بوويت ، هةرزوو هةستت بةشلَةذانى خالَؤت كرد .
سبةينةكةى زوو خؤت ثيَضايةوة . نانى نيوةرِؤت لةمالََََََََََََََى رِووناك خوارد
. ثاش نيوةرؤ ثياسةيةكى ( سةرضنار) تان كرد . زؤر هيَمنانة هةرضى لةدلَت دا هةبوو
هةلَت رِشت . خانم شلَةذابوو هةرطيَز بيرى لةو رؤذة نةكردبؤوة ، تةواو ثةست و
ثةريَشان بووبوو ، بيَزارى لىَ دةتكايةوة . قسةى هةلةق و مةلةقى واى دةكرد كة قةت
لةئاخاوتنى كضيَكى روشنبيرى نةدةكرد ئيَوارة درةنطيَك بةلؤذة لؤذ دةطةرِانةوة ،
رؤيشتنةكةتان تةواو ثيَضةوانةى هةنطاوةكانتان بوو . بةهةمووتوانايةوة تيَدةكؤشا
لةو برِيارة ثاشطةزت بكاتةوة ، هةرضةندة بؤخؤشى باشى دةزانى ثاشطةزبوونةوةت ئةستةم
بوو . بةدةم تاوو توويَكردنةوة ئةوت طةياندة مالَىَ و خؤشت ضووى بؤمالَى ( ك ) ى
هاورِيَت . ئةوشةوة هةموو شتيَكيان برِاندةوة ، دةبواية بؤ نيوةرِؤ وة رِىَ كةويت
. هةر بةثيَةش دةبواية ئارام هيَور بايتةوة ، بةلاَم رارايى و نيطةرانى وةها رِايان
دةترةقاندى كةئيَدى ذيان طرىَ كويَرةيةك
بوو بؤت نةدةكرايةوة .نةت دةتوانى برِازيَ ى ،كةلاكةت ئةم ديو و ئةوديو دةكردو
دةتلايتةوة .بةيانى زوو خؤت طةياندةوة مالَى طراوي يةكةت . بةلاَم ض طةيشتنيَك!
دردؤنطى لةئاسمانى ذوورةكةدا هةوريَكى خةستى باراناوى بوو ، مرِؤو بيَزارى
لةويَنةى زةلاميَكى زةبةلاح ضوار ضمكى دانيشتبوو ، رووناك لةسووضيَكا
هةلَترووشكابوو . كاتىَ ضوويتةوة ذوورةوة بةئاستةم لةجيَطةىخؤى جولاَيةوة .كورد
ووتةنى (هةرئةوهةوار بوو لىَنة ئةو بةهاربوو) . ئةودايكةى كةهةميشة دةم بةثيَكةنين
و كةيف سازو بةطفت و لفت و ، ئةمجارةيان دةم شرِيَك بوو هةر نةبيَتةوة . هيَشتا
تةواو جيَطةى خؤت خؤش نةكردبوو ،لةباتى بةخيَرهاتن و ضاك و ضؤنى تيَى هةلَكرد :-
ئةفةنى ئةتةوىَ دةستى دةستيمان ثيَ بكةيت .. وةللاَهى ئةبىَ داويَكى وابكيَشم
بةرِؤحتا تاماويت هةربلَىَ ى ئؤف ! هةرهؤثيَكت لةخؤت زانى . بؤت ليَك نةدةدرايةوة
، طالَتةدةكا يا شةرِ . ئةو خؤى لةدايكى رِاستةقينةى تؤ دادةناو هةزاران جار
بةبةرضاوى رووناك و باوكي يا ثىَ ى طوتبوويت :. – نةلَيَ يت لةبةركضةكةىخؤى منى
خؤش ئةوىَ .. باوةرِت بىَ وةك كورِى خؤم سةيرت ئةكةم ، لاى هاسيَكانيش هةروام
ووتووة ، بةكاكة حةمةى شيَخ مةسةلةى رووناكيشى تيَدا نةبوواية تؤم هةرخؤش ئةويست .
قسةى لىَ ئةتكيَتةوة ئةطينا هةر ئيَستا نةم ئةهيَشت بطةريَيتةوة ئينشاللاَ
كةبةخيَر طوزةرا ئةتانهيَنمةوة بؤنيَو مالَى خؤمان ..مالَىئيَمة هى كيَ ية؟!...
ئةم رِستانةو هةزارانى ديكة لةميَشكتدا دةيان تريواند . دايك و كض وةها هيَرشيان كردبووة سةرت بوارى قسةكردنيشيان
نةدةداى . ثىَ يان وابوو طوناهيَكى زؤر طةورة دةكةيت ، بةبرِواى ئةوان شايانى بةرد باران بوويت ديار
بوو شةو رِاويَذى خؤيان كردبوو . دايك دةيطؤت و كض بؤى تةواو دةكرد ، كض دةيطؤت و
دايك لىَى وةردةطرتةوة .. بةهةردووكيان كاريَكى وايان ثىَ كردين مةطةر شةمالَ
بةبةفرى كويَستانانى كردبىَ . ئاكام هةموو ئةوشتانةى لةكاتى نيشان كردندا بؤت
بردبوون فرِىَ درايةوة بةردةمت ، دواى
رِووناك ئةلقةى لةثةنجة دةرهيَناو بةلووت بةرزيةوة بؤى هاويَشتيت . ئةلقةكة كةوتة
ذيَر ئةو كورسى يةى لةسةرى دانيشبوويت بةلاَم تؤهةلَت نةطرتةوة . هيَندةى نةمابوو
لةداخانا بتؤقيت .. نةتدةزانى خةونة يا رِاستى !. بةهةردوو دةست كةللةسةرى خؤت
طوشى و ئارةزووت دةكرد خةوى يةكجارةكى بتباتةوة ، بةلاَم نةخةوت لىَ دةكةوت و نةئازاريشت
كةم دةبؤوة ، يةكثىَ هةلَسايتةوة : بىَ ئةوةى شتةكان هةلَطريتةوة ثشتت تىَ كردن .
هيَشتالةكؤسثةىدةرطة هاوديو نةبووبوويت ئةم رِستةيةى رِووناك ميَشكى طةستيتةوة ...
سالاَن كة خويَندن تةواو دةبوو هةميشةئةم رِستةيةى دةطوتةوة:-
- دابرِان دةرديَكى كوشندةية و .. هةموو كةس ناتوانىَ
بةرطةى بطريَت !! لةوكاتةدا دةنطى طريان وة ئاطاى هيَنايتةوة ، دلَسؤز بوو تةمى
شةرمى رِاو دةنا .مندالَة ضووكةكةى لةباوةش طرتبوو ، وورِيَنةى دةكرد، : دابرِان دةرديَكى كوشندةية ،
بؤ بةم ناوةختة
لةيةكترى هةلَبرِيَين !.) شةثؤلَى ئازار جاريَكى ديكةش طؤرِةشارت دةدا ، تةمى
رِابردوو دةرِةويَتةوة . كةضى نيطاى ضاوةكانت هيَشتا هةر لةضارؤطةكة دووراوة ،
طةلاَكةش هةر لةنالَين و كرِوزانةوة نةكةوتووة ، هةلَوةرينى ئةم طةلاَية بةلَطة
نةويستة ، كةضى لىَ برِاوانة خؤى طرذدةكاتةوة و هةولَ دةدا لةهاو ثؤلانى دانةبرِىَ
: طةلاَكة ضةند حةزبةمانةوة دةكات تؤش سةد هيَندة .. تؤ ثيَت واية تا طةلاَكة
بةربةرةكانىَ لةطةلَ مةرطدا بكات ، بيرةوةريةكانى
تؤش بوارى زيندوو بوونةويان دةبىَ . هةركاتىَ طةلاَكة هةناسةى لىَ برِا ، .
بيرةوةريةكانى تؤش لةذيان دةشؤريَن . ضركةى دوا تةمةنى طةلاَكةو بيرةوةريةكانت
دةذميَرى ، بةلاَم يادطاريَك دةبيَتة ثةردةييَكى ئةستوور و خؤ دةخزيَنيتة نيَوان طةلاَكة و بيناييتةوة
، كؤض و رِةوطةلى رِةوةندان نةدةبرِايةوة . هةفتةيةك زياتر
بوو "با" كةى نةشكاند بوو
.رؤذانة هةزاران ثةرِيوة بةبةردةمتانةوة
تيَثةرِدةبوون .. هةوراز ذىَ هةلَدةضوون و
نةدةطةرِانةوة . هؤبةو هةوارى كؤضةران ئاطرى تىَ بةردةدرا . مةرِ و بزنى دةيان
باعاند و لمؤزيان بؤ ئاسمان بةرزدةكردةوة . تانجى و توتكة سةط دةقروسكانةوة . ذن و
مندالَ بةضاوى ثرِ فرميَسكةوة هةنطاويان هةلَدةهيَنايةوة و ئاورِيان لةهؤبةو
رِةشمالاَن نةدةدايةوة .. ثياوان كرِو بىَ دةنط دةرِؤيشتن . بالَندةكان لةنيَو
باهؤزدا خوليان دةخواردةوة و دةناورانةوة ، تا دارو بةرديش هةستيان بةم كؤضة
ناوةختة كردبوو . ئةمة ض كؤضيَك بوو مةطةر
كؤضةكةى بةرةو مةدينة هيَندة تراذيديا بووبىَ . تراذيدياى ضى !؟،. شوراى ئاطر
هةلَضنرابوو . ئاطرى ضى !؟، مةرط و ذةهر زؤرانبازيان دةكرد . ئةمةى بةرةو هةوراز
هةلَدةكشا لةويَنةى طةلاَى ثايزاندا هةلَدةوةرا ،ئةوةى سةرةوة ليَذيش دةبؤوة هةر هةلَدةوةرا.دايك و كؤثةى ساوا لة يةكدى
هةلَدةبرِان ، خوشك و برا يةكديان طوم دةكرد ، ثياو هاوسةرى هةميشةيى بةجىَ
دةهيَشت و كةس بة هةوالَى كةسى نةدةزانى . سوثاى ذةهر ئاوةدانى دةثليشاندةوة و مرؤظ و طيانة وةرى درويَنة دةكرد . هيَزى
كيمياوى شويَنةوارى ذيانى دةسرِيةوة ، دةويست تفةنط بخنكيَنىَ و لوتكةى شاخان
بةضؤكدا بهيَنىَ . كةضى بةثيَضةوانةوة لوتكةى بةرخؤدان بة هيَزو بةهيَزتر ، قايم و
بلَندتر دةبوو . تفةنط هةبوو دةخنكا ، هى واش هةبوو كة هةناسةى ذةهرى هةلَدةمذى
لةطؤ دةكةوت و
لالَ دةبوو ، هى واش هةبوو خؤى رِادةهيَناو مةشقى دةكرد
. ئاىض رؤذيَكى تةماوى بوو !. بىَ برِوايى سةرةسمكى لةهيوا هةلَدةدا ، كورِ طةل
هاويَر دةكران، دةست و قاض لة يةكدى دادةبرِان ، سةنطةريش جىَ طؤرِكيَيان دةكرد .
ويَرِاى ئةوانةش ثاريَزطاريتان لة رِيزة سةنطةرةكةى هةرة دواوة دةكرد . ئةرىَ
بةرطريتان ضى دةطةياند !؟، من وابزانم خؤشتان نةتاندةزانى .. ثاريَزطارى لة واتاى
طيَرِانةوةى هةناسةبوو يا سيَبورى دلاَن !. ئةطةرضى ئةوكات ناخؤشتيرين ساتى ذيانت بوو بةلاَم ثيَت خؤش بوو تيَكرِاى رِابردووت بيَنةوة
بةرضاوان . ض رِابردوويَك !.. سةركةوتن و
طلان ، هةلَزنان و خزين ، تالَ وشيرين ، خؤيان لةنيَو يةك ثرياسكةدا ئاخنى بوو .
سةرةتاثاى ذيانت هةر دابرِان بوو . ئةو هةموو دابرِانةش هيضيان بؤ بةجىَ
نةهيَشتبوويت ، تةنيا رِووناك نةبىَ ، ئةويش ئةلقةكةى ثةنجةت بوو . هةرطيز بيرت لة
فرِىَ دانى نةدةكردةوة . بةبىَ ئاطايى كةوتبوويتة خؤ دواندن :- ( ئةمجارةيان ضيم
بؤ دةميَنيَتةوة .. تفةنطةكةم !، رِستةيةك بيبرةوةرى كرض و كالَ ) .لة طؤمى
خؤدواندن نقوم بوويت ، لةطةلَ ئةو طةلاَ وةريوانةى كةكزةبايةكة دةيانكيَشىَ بةدةم و ضاوتدا ، رِادةضلَةكىَ .. سةرةتاى
مانطى "ئاب" لة ، كزةباى ساردى ثايزة ثيَستت دةرِوشيَنىَ ، جارجارةش
طةلاَ ى وةريوو لاسكة طياى وشكت بؤ دةهاويَذىَ . طةلاَكة لةدادو فيغان و دةكةويَت
و لةكةشتى ذيان دادةبرِىَ ، ئةوسا بةهيَواشى دةنيشيَتة سةرضاوة زةقةكانت ، بةلاَم
ثيَش طةيشتنى ئةو ثيَلَوةكانت بةيةكجارى لةنطرة دةطرن ، ئىدى ئيَش و ئازارت خامؤش
دةبن ، نةثيَض دةخؤنةوةو نةشةثؤلة تةزووش بةرِىَ دةكةن . دةلَيَن لةكاتى ئاويلكةو
سةرةمةطدا تيَكرِاى شريتةكانى رِابردوو دةطةرِينةوة بؤ نيَو كاميَراى بينايى و
ليَدةدريَنةوة . لةوانةية ئةمة راست بىَ ضونكة رِابردووةكانى تؤش دةيانويست
يةكةيةكة خؤيان زيندوو بكةنةوة ، مخابن مةرط مةوداى نةدان . ئاخر تؤكة دةستت لةخزم
و كةس ، لة ذينةطةو ولاَتى خؤت شووشتبو ، لةم هةندةرانةدا طيرسابوويتةوة . بةقسان
ئاسوودةو ئارام دةذيايت !، نازانم ضؤن وا بةهاسانى دةداويان كةوتيت !. بؤ
نةتدةزانى بةدواتا دةطةرِيَن !؟. ضما نةتدةزانى كايةى بةرذةوةند سنوورو مةرز
ناناسىَ !؟، خؤتؤ لةتةواوى هةنطاوةكانت بةثاريَز بووى ، كةضى ماوةيةك بوو
ئةودووانة هامووشؤياندةكرديت و ثةيت ثىَ نةدةبردن . بؤ كةسىَ نةمابوو ثيَت بلَىَ :
. ورياى خؤت بة !. ئاخ دوورة ولاَتى ، سةطةكانى طةرِةكيش دةكةيت بة هاونشين و
هاودةم !. ئاخر تؤ بةوة ناسرابوويت كة هاورِيَ يةتى هةموو كةسيَكت نةدةكرد ، تا
لةشاخيش بوويت هةموو ضةك بةدةستيَكت بة شؤرِطيَر نةدةزانى من نازانم ضؤن ناوضة
طةريةتيت زيندوو كردةوة !، ضؤن وا بةخؤرِايى بوويت بةنيَضيرى رؤذ !. دةزانى تازة
كةس ناتناسيَتةوة !؟. ضونكة ئةو ويَنةيةى لةمةو بةر لىَ يان وةرطرتبووى ،
ضةسثاندوويانة بة ثةساثؤرتيَكى ديكةو ناويَكى ديكةوة ، ئةويشيان خستؤتة باخةلَتةوة
.ئةوان كاريا بةناسنامةو ثةساثؤرت نةبوو ، بةلَكو نيَضيَر خؤت بوويت . تازة كىَ
دةتناسيَتةوة !؟، لةوانةية هةرمىَ و ئةم دارستانةش ببيَت بة طؤرِى هةميشةييت .
ئةوة جاريَكي ديكةش شيوةنى ئافرةتة كؤست كةوتووةكةى نيَو دارستانةكة بةرزدةبؤ وة .
ديسان دةنطى كرِوزانةوةى طةلاَو لقى درةختان لة نيَو وورشةو هاذةى "با"
دا تؤفانيَكى سامناك دروست دةكةن . ئةم تؤفانة وازناهيَنىَ و هةموو دارةكان رِووت
دةكاتةوة ، طةلاَكانيش بةكؤمةلَ
دةرِذيَنةسةر لاشةكةت ، ئةوسا تؤزو خؤلَ داتدةثؤشىَ . دواييش هةر بةيةكجارى
وندا دةبيت ، ئةطةر بشدؤزريَيتةوة .. كؤمةلَىَ ئيَسقان و هيضى تر .
15 / 2 / 1991
نؤكان